Fred-Vorstenbosch-reizen.reismee.nl

Georgische Botanische tuinen en Forten

Botanische tuinen en forten in Georgië.

Vanaf 2003 tot en met 2008 ben ik regelmatig op bezoek geweest in Georgië / Kaukasus. Ik trof niet alleen een geweldig mooi (vakantie) land aan, maar ook geweldig vriendelijke mensen in een Christelijk Orthodoxe cultuur, welke mijn vrienden zijn gebleven. Een van hen is Mevrouw Manana Putseladze. Ze is eigenaar van de Georgische reisorganisatie Marvelous Tours (http://www.mtg.ge/ ). Ze vertelde me over de geweldig mooie Botanische tuinen en forten in haar land Georgië.

BOTANISCHE TUINEN VAN BATUMI.

De eerste bekendheid van de plaats Batumi is terug te brengen naar de 4 e eeuw voor Christus beschreven door de Griekse filosoof Aristoteles. Hij gaf de stad de naam Batus (van het Griekse - diep - ), gelegen aan de Zwarte Zee in Colchis. In de 2 e eeuw na Christus kwam de naam Batumi. In de 5 e eeuw bevrijdde de Georgische tsaar Vakhtang Gorgasali deze regio. In de 17 e eeuw werd Batumi bezet door de Turken. Later gedurende de Russisch / Turkse oorlog van 1878, werd de stad bezet door de Russen. In hetzelfde jaar werd op het Berlijns congres de stad Batumi als een zeer belangrijke haven verklaard, die gebruikt werd voor de Russische olie handel. Het duurde niet lang voordat Batumi de 3 e grootste stad in Transkaukasië werd.

De Botanische tuinen van Batumi zijn 111 hectare groot en zijn te vinden nabij de plaats Mtsvande Kontskhi. ( De Groene Kaap ) aan de kust van de Zwarte Zee. Deze Botanische tuinen werden ontwikkeld door de Russische botanist, de heer A.Krasnov, in de jaren 1880. Hij werd geholpen door getrainde tuinmensen en decorateurs, de Franse D'Alphonse en de Georgische Yason Gordeziani. Krasnov overleed in 1914, in de tuin is zijn standbeeld te zien. Later werd de tuin verder uitgebouwd en ontwikkeld om te dienen tot een belangrijk instituut voor de studie van Kaukasische maritieme subtropische culturen.

Nu beschikt de tuin over 9 verschillende bloemen sectoren zoals van de Kaukasische vochtige subtropen, Oost Azië, Nieuw Zeeland, Zuid America, de Himalaya, Mexico, Australië en die van de Mediterrane. Gezien de grootte van zijn collectie, moet de tuin schipperen met zijn ruimte. Er zijn 5 wetenschappelijke departementen: plant introductie, bloemen cultuur en decoratieve hortus cultuur, selectie van subtropische planten, planten fysiologie en biochemie en botanie.

De Batumi Botanische tuinen zijn buitengewone interessant om gedurende een vakantie in Georgië te gaan bezoeken. Vandaag de dag is het leefmilieu in het park geweldig. Als voorbeeld: er is een Nieuw Nacht Licht, speciale wegen voor auto's en voor wandelaars. Er zijn aquaria waarin vissen in de meest mooie - en in verscheidene vormen en soorten. Tevens zijn er ook een bijenkorven waar men natuurlijke honing kan proeven en kopen.

In elk jaargetijde bloeien hier bloemen. Speciaal in de late lente, de zomer en de vroege herfst. Gedurende deze periodes laten de exotische planten hun schoonheid aan u zien. De Botanische tuin van Batumi is gelijk aan die van de Garden of Eden zoals genoemd in de Bijbel. De planten in deze tuin zijn op zo'n manier geplant (voorbeeld Semiramis tuinen) dat men op de top de Himalaya planten waarnemen kan en op de begane grond de Mediterrane flora kan aanschouwen.

Een andere bezienswaardigheid is het Fort van Gonio. Dit is het oudste fort van Georgië op slechts 2 kilometer afstand van Batumi gelegen in het dorp Gonio, dichtbij de Turkse grens. Het fort is gebouwd in de 1 e en 2 e eeuw en functioneerde als een citadel voor het Romeinse - en later voor het Byzantijnse rijk. De totale lengte van de muren rond het fort bedragen 900 meters, de hoogte van de muren zijn 5 meter, de hoogte van de 18 torens bedragen 7 meter hoog. De huidige versie van het fort is het resultaat van reconstructies uitgevoerd in de 16 e eeuw door de Turken. Dit verklaard ook de goede conditie van het fort.

Tbilisi Botanische Tuin en de ruines van Narikala.

Deze Botanische tuin is te vinden nabij de hoofdstad van Georgië en is 161 hectaren groot en beschikt over een collectie van meer dan 4500 taxonomische groepen. De historie omspant meer dan 3 eeuwen. Op zijn vroegst werd er melding van deze Koninklijke tuinen gemaakt in 1671 door de Franse reiziger Jean Chardin. Waarschijnlijk zijn deze forttuinen aangelegd in het jaar 1625. De tuinen worden in 1701 ook beschreven door Joseph Pitton de Tournefort en op de plattegrond van Tbilisi getekend door Prins Vakhushiti in 1735. Gestroopt gedurende de invasie van Perzië van 1795. De tuinen werden hersteld in de 19 e eeuw en werden toen officieel de Tiflis Botanische tuinen in 1845. De hoofdingang naar de tuinen zijn te vinden aan de voet van het Narikla Fort. De andere, via tunnels door de rotsen gehakt in 1909 - 1914, was functioneel tot het midden van de jaren 2000, toen de tunnel werd omgebouwd tot Georgisch grootste nachtclub Gvirabi. De rivier - Tsavkisi water - scheidt de botanische tuin in 2 gedeelten. Verschillende bruggen maken het mogelijk om de rivier over te steken waarvan een over de waterval.

De flora van China, Himalaya, Japan, Noord America, Turkije, Siberië, Mediterrane zijn allen te vinden in deze botanische tuinen. De botanische tuinen zijn elk seizoen aantrekkelijk om te bezoeken, gelegen als een soort van oase in het midden van de hoofdstad Tbilisi van Georgië. Hierdoor is het mogelijk om van de natuur te genieten en van de 3500 soorten flora en fauna zonder de stad te verlaten.

Narikla is een oorspronkelijk fort met uitzicht op de hoofdstad en de rivier de Mtkvari. Het fort beschikt over 2 muursecties op een steile heuvel tussen de sulferbaden (geneeskrachtig) en de botanische tuinen van deze stad. Op het lagere gedeelte bevindt zich de pas gerestaureerde Sint Nicolaas Kerk.

Het fort werd gesticht in de 4 e eeuw als Shuris - tsikhe ( betekend: Hatelijk Fort ). Het werd in de 7 e eeuw behoorlijk uitgebreid door de Umayyads, en later door Koning David de Bouwer ( 1089 - 1125). De Mongolen noemden het - Narin Qala - (betekend: klein fort).

De meeste uitbreidingen aan dit fort waren gerealiseerd in de 16 e 17 e eeuw. In 1827 werden verschillende delen van het fort beschadigd door een aardbeving.

Toeristische route Botanische tuin / Fort /Bethlehem kerk is ongeveer slechts 1,5 kilometer lang. De meest interessante uitzichten over de stad zijn te zien vanuit het fort.

Vraag voor een uitgebreide beschrijving van deze botanische en fort mogelijkheden zoals boven beschreven en prachtige recente foto's aan de Georgische reisorganisatie zoals boven vermeld.

Note: Georgiërs zien toeristen al een geschenk gezonden door God.

Fred Vorstenbosch

Vietnam duurzaam toerisme

Duurzaam toerisme in Vietnam

In November 2010 maakte ik een reis van Noord naar Zuid-Vietnam met de Vietnamese touroperator http://www.footprintsvietnam.com/

Deze Vietnamese reisorganisatie is zeer goed geïnformeerd met betrekking tot duurzaam toerisme en op hun eigen zeer goede internet-site ziet u wat ze doen en aanbieden.

Ze ondersteunen niet alleen de dorpelingen in de eco-districten, ze doneren ook sommen geld aan deze dorpelingen. Footprint geeft ook trainingen in hoe de dorpelingen in deze eco districten met reizigers en toeristen moeten omgaan zonder hun eigen indentiteit te verliezen, zodat de dorpelingen hun eigen geld kunnen verdienen.

Ik had het voorrecht om op verschillende plaatsen in binnenlandse pensions te verblijven gedurende mijn reis. Het ene binnenlandse pension is anders dan de andere. Gelukkig voor mij, hierdoor leerde ik meer mensen en hun gebruiken kennen. De gastvrijheid die ze gaven was meer dan uitstekend. Dankzij Miss Hien van het het dorpspension nabij Hue, kreeg ik niet alleen een goed inzicht op hun manier van leven, ik voelde me bij hen thuis en was verrast waarop ik als Europeaan werd behandeld.Ook in de Mekong Delta logeerde ik bij Vietnamese mensen thuis, ver weg van drukte en rumoer.

Ik heb ervaren dat Footprint hen goed opgeleid heeft , tot volle tevredenheid van de reizigers die er geweest zijn en nog zullen komen.

Niet alleen de gastvrijheid was geweldig, de accommodaties, de uitgebreide maaltijden en de discussies die ik gehad heb met de families.Ik kreeg door hen een fijne indruk van het familie leven op het platteland van Vietnam. Grappig om te zien hoe Miss Hien en haar familie , mijn verblijf bij hen, met een grote glimlach tot een memorabel deel van mijn reis maakte.

Ik maakte in zowel in de omgeving van Hue en later in de Mekong Delta fietstochten op zeer goede mountainbikes. Hoge kwaliteit zoals we deze mountainbikes ook in Nederland hebben. De gidsen waren zeer vriendelijk en behulpzaam. Toen het begon te regenen, gaven ze ons poncho's en een regenbroek, wat een service! Zelfs een persoonlijke communicatie systeem tussen de fietsgids Mister Hien en wij (walky talky) ontbraken niet.

Duurzaam toerisme is zeer belangrijk om echt het land Vietnam te leren kennen!, Mister Son van Footpint doet, samen met zijn medewerkers, een enorme goede job op het gebied en ter ondersteuning van het duurzame toerisme in Vietnam.

Als je geïnteresseerd bent in het echte duurzame toerisme van Vietnam en niet wilt gaan waar de bussen met honderden toeristen heen gaan, maar echt wilt genieten van het verborgen Vietnam, kijk dan eens op de internetsite van Footprint.

Ik heb het erg naar mijn zin gehad.

Fred Vorstenbosch jan 2011.

Vietnam van Noord naar Zuid November 2010

Vietnam van Noord naar Zuid, November 2010. Een onvergetelijke reis.

Wandelen, fietsen, cultuur, natuur, duiken, treinen en nog veel meer.

05.10.2010      Vertrek van Schiphol met China Airlines voor een lange vlucht naar Bangkok in Thailand. Het vliegtuig zat behoorlijk vol. Ik zat voorin in de business class, waar het ook helemaal vol met passagiers was. De stewardessen deden hun enorme best om het de passagiers naar de zin te maken. Na enige uren vliegen, gaat het licht al uit. We vliegen de korte nacht tegemoet. Ik sluit mijn ogen, zoals vele passagiers dat doen. Helaas zijn er twee mannen , die achter me zitten, nog enige uurtjes luid aan het kletsen en dat is niet prettig om bij te gaan slapen. We komen met een vertraging van circa een ½ uur later aan, maar wat geeft dat voor mij. Niets, ik moet nog heel lang wachten voor dat mijn volgende vlucht gaat vertrekken. In totaal iets meer dan 6 uurtjes wachten op de aansluitende vlucht met Vietnamese Airlines naar Hanoi. Gelukkig dat ik business class vlieg, zodat ik gebruik kan maken van de luxe suite op het vliegveld waar ik nu mijn mailtjes kan controleren en dit verslag kan schrijven.  Er is genoeg te eten in de business wachtruimte en daaraan doe ik met tegoed. Het is inmiddels 1 dag verder en 5 uren later dan in Nederland. Ook de temperatuur is anders dan in Nederland. In Bangkok is het 24 graden Celcius.

06.10.2010      Met weer een ½ uur vertraging vertrekken we naar Vietnam naar Hanoi. Ik wordt opgehaald door de directeur van de reisorganisatie http://www.footprint.vn/ de heer Son, die me vraagt om nog niet direct naar het hotel te gaan. Zijn personeel staat namelijk op het werk nog op me te wachten. Wat een verrassing. Na een half uurtje, het loopt tegen sluitingstijd, gaan we weg naar Mister Son zijn huis, althans dat ligt in de planning. Het is zo rond de 26 graden en dat is best warm voor mij met in het achterhoofd de Nederlandse temperaturen van eergisteren. De drukke weg gaat van het vliegveld naar het centrum van de miljoenenstad Hanoi. Duizenden scooters , motoren en bromfietsen rijden dwars door elkaar heen. Probeer er maar eens met je auto doorheen te komen. Je moet als chauffeur wel duizenden ogen hebben. Plotseling gebeurd het onvermijdelijke. Een bromfiets tracht Son zijn auto in te halen en knalt tegen zijn auto aan. De bromfiets heeft de meeste schade, Son zijn auto heeft een deukje. Son en de bromfietsrijder staan met elkaar te bakkelijen en zijn het uiteindelijk eens over de schadevergoeding. Hier komt geen politie of verzekering aan te pas. Het is berendruk op de wegen. Het is zaterdag tegen de avond en er moet gefeest worden en dat doen de Vietnamezen dan ook. Uiteindelijk komen we bij Son zijn nieuwe appartement aan. Netjes verzorgd, modern ingericht. Son zijn vrouw, zijn schoonmoeder staan uitgebreid te koken voor ons. Vietnamezen eten in verhouding met wat ik eet, erg veel en blijven maar opscheppen en blijven slank. Ik laat steeds horen dat ik genoeg heb. Om 20.15 uur ben ik echt heel moe en wil naar het hotel toe. Deze is in het centrum van de oude stad gelegen. Ik kreeg eerst een heel klein kamertje waar je nauwelijks je kont keren kon. Nu heb ik een zeer ruime kamer in hetzelfde hotel APT EZ Holiday. Ik herschik mijn bagage, ga douchen en kort daarna naar bed. Ik heb internet verbinding, ook wel heel gemakkelijk op mijn kamer.

07.10.2010     Om 10.00 uur komt Miss Hien van footprint.vn me halen.Hien heeft een taxi besteld en we gaan eerst naar een buiten deze grote stad gelegen plaatsje, gelegen op circa 35 kilometer afstand waar practisch het hele dorp bestaat uit het fabriceren, decoreren en verkopen ( tot ver in ook Europa) van allerlei typen van aardewerk. Wat direct opvalt zijn de bijna 2 meter hoge vazen, gekleurd in een soort van Delft blauw. In verschillende fabriekjes worden de vazen met de hand beschilderd. Maar er zijn meer dan vazen zoals ; bloempotten, figuren, noem het maar op, bijna alles wordt hier gemaakt. De meeste artikelen worden gemaakt door middel van spuitgietmallen. Wat heel veel verkocht wordt tegen lage prijzen zijn borden die door middel van schablonen worden gedecoreerd. We wandelen door de smalle straatjes van dit dorpje, de zon schijnt uitbundig. Iets verder in het dorp is er een permanente markt. De stands staan afgeladen met aardewerk producten. Ook worden er schilderslessen (op gipsen modellen) gegeven.  Na enige uren in Bat Taeng (aardewerk dorpje) geweest te zijn, rijden we terug de enorme drukte van Hanoi in. We hebben tot 18.00 uur de tijd want dan worden we naar het centraal station gebracht. We wandelen rond het meer en ontdekken dat het vandaag de belangrijkste dag voor trouwerijen is. Tientallen bruidjes en mannen staan langs het meer op verschillende plaatsen om bezien en gefotografeerd te worden. De ene bruid is nog mooier dan de andere. We drinken koffie op een dakterrass en overkijken de hele stad. Dat moet gedurende de avond een prachtig gezicht opleveren. We eten in een typisch Vietnamese restaurant en even later wandelen we door naar het hotel waar ik de laatste nacht geslapen heb. Mijn begeleidster Hien, ook werkzaam bij footprint.vn heeft voor de nachttrein naar Hue geboekt en deze vertrekt om 19.00 uur. Het is een drukte van belang op het station. Allerlei eettentjes verdienen goed aan de vele reizigers. Wij hebben met totaal 4 personen een gezamelijke slaapcabine. Wij hebben de beneden plaatsen, dus boven is het afwachten wie daar gaat slapen. Als we onze cabine binnenkomen dan zien we een oude Boedhitische monnik op mijn bed zitten en hij is zijn kleine hondje warme worstjes aan het voeren. Hij heeft heel veel bagage bij zich. Hij laat eerst even de hond eten en deze wordt dan op het bed boven mij geplaatst. Wij plaatsen onze bagage onder de bedbanken voor de nacht. We zien dat 1 bovenbed niet bezet is en hopen dat dit zo zal blijven. De trein lijkt volledig uitverkocht te zijn. Er zijn veel toeristen in deze populaire trein. We horen van de conducteur dat de bovenste slaapplaats op het volgende station bezet wordt. Om stipt 19.00 uur vertrekt de extra lange trein richting Hue en verder.Hien en ik worden uitgezwaaid door Thieu, een vriend van Hien. Na een paar uurtjes rijden, ik lag wat te doezelen, want echt slapen kan je niet in deze trein, komt de trein op het volgende station aan.Het bovenste bed wordt kort daarna bezet door de dame die een enorme hoop bagage met zich meebrengt. Het wordt duwen voordat al haar bagage, in de toch al drukke cabine van ons wordt ondergebracht. Het wordt nu moeilijk om uit bed te komen, indien dat nodig is. Gedurende de nacht moet ik even naar het toilet. Het toilet is een zogenaamd Frans toilet. In een schuddende trein is het heel moeilijk voor mij om daarvan gebruik te maken, laat staan voor de dames. De trein hobbelt verder de nacht in. De Oude Monnik die boven mij met zijn mini hondje ligt, ligt te gorgelen en te snurken. De dame die het laatste in de cabine is gekomen, laat ook horen hoe hard geluid ze kan publiceren. Alhoewel het een sneltrein is rijdt de trein op verschillende stukken stapvoets. De nacht gaat verder, deze dag verstrijkt.

08.10.2010      De verwachte aankomsttijd te Hue is rond 09.00 in de morgen. De werkelijkheid is, dat de sneltrein over een afstand van iets meer dan 600 kilometer bijna even lang doet als vanaf Amsterdam via Bangkok naar Hanoi per vliegtuig. Vanuit het station rijden we naar de oude stad Hue. We krijgen de mogelijkheid, door de goede contacten van footprint.vn om in het 3 sterren hotel Asia te mogen douchen en ons te verfrissen. Een prachtig internationaal hotel met een fijne service. Het regent dat het giet, het water komt met bakken uit de hemel vallen. Er is een fietstocht gepland voor ons. Eerst wilde ik deze afzeggen in verband met de regen. Even later werd het droger en werden de prima mountainbikes voorgereden. De fietsen zijn op maat gesteld en klaar voor vertrek. We hebben een poncho gekocht in Hanoi en deze komt ons heel goed te pas. Deze poncho's zijn gemaakt voor Vietnamezen en niet voor ons grote formaat van Europeanen. Maar wat geeft dat, dan kan de regen toch niet over al komen en wordt je niet helemaal nat. We starten en fietsen door smalle straatjes en gedragen ons als Vietnemezen op hun voertuig en rijden ook overal links en rechts voorbij. Overigens de fietsers dragen hier allemaal een fietshelm. Even later, al zigzaggend om kuilen in de weg te vermijden, rijden we het platte land in. Links en rechts van ons zijn rijstvelden. Ook in deze omgeving zoals de rest van Vietnam, is het heerlijk wandelen.Van tijd tot tijd steken er kippen, eenden of andere dieren over. Mijn remmen zijn in puike conditie. Op een gegeven moment gaan we terrein fietsen. De wegen zijn heel erg slecht, grote plassen liggen in diepe kuilen, dit komt omdat het nu regenseizoen is. De aarde kleurt licht rood. Met de fietsen proberen we er door te komen. Niet alleen de fietsen beginnen licht rood te kleuren, ook mijn kleding. Gelukkig krijgen we een regenbroek aangemeten, maar toch zijn mijn gympen ook lichtrood geworden en mijn sokken zijn nu kletsnat. Nu we toch zo nat zijn, blijven we door fietsen. In een heel klein dorpje, gelegen aan een riviertje, bestellen we onder de overkapping van de antieke - maar mooie brug onze middagmaaltijd. Hier worden Vietnamese trouwerijen als feest gegeven voor de toeristen. Beslist een aanrader om daar dan ook heen te gaan. Het is droog geworden, we rijden heuveltje op en heuveltje af en hebben prachtige vergezichten. Op de top van een heuvel nemen we rust en daar hoort natuurlijk koffie bij. We eten volop fruit en daarna zakken we verder af naar de stad. We hebben 42 kilometers gefietst.We waren zijknat maar heel tevreden over de fietstocht.

We rijden naar het dorpje Kim Long, gelegen op 15 minuten van de stad Hue. We verblijven daar in een zogenaamde home stay. Met andere woorden een prive pension. Dit pension wordt gerund door een andere Miss Hien met de hele familie. De kamers zijn zoals in bijna elk pension.

De douche en toilet zijn gemeenschappelijk en dat is geen probleem. Er zijn slechts 2 kamers. De keuken is in onze ogen primitief, er wordt gekookt op hout zoals takken, maar het diner is meer dan uitmuntend te noemen. Practisch na het diner gaan alle pension medewerksters naar hun bedden, dus dat doen we ook. Het bed is snoeihard, het matras is een dun laagje rubber. Ik ben snel in slaap gevallen.

  

09.10.2010    Om 8.00 uur hebben we al ontbeten. Zoete aardappel pannenkoekjes die voortreffelijk smaakten. Gisteren hebben nog melk gehaald en die drinken we er bij op. De man waar we gisteren meegefietst hebben (ook zijn naam is Mister Hien) brengt me op zijn scooter naar de drakenboten welke gelegen zijn aan de Parfum rivier.Met een reisleidster stap ik in de drakenboot en varen een tijdje over de circa 60 kilometer lange rivier. We doen slechts een paar kilometer en ze verteld allerlei dingen die met de rivier te maken hebben. Ons einddoel is voor vandaag de Verboden Stad, waar tot aan de Franse tijd de keizer met zijn manderijen, zijn 1000 vrouwen en concubines woonden en leefden. Niet alles is na de Franse en Amerikaanse tijd heel gebleven. Volgens mijn reisleidster is er veel gestolen en / of weggebomberdeerd. Nu is men druk bezig, zover geld is voorhanden, om het een en ander terug te brengen in de bijna oorsponkelijke staat. Toch is deze Verboden Stad meer dan de moeite waard om gezien te worden en dat doen duizenden toeristen per dag. Er is vandaag een UNO camerateam hier bezig om unieke opnamen van de Verboden Stad te maken voor diverse TV programma's. Iets verderop is een Boedhitisch klooster waar ook duizenden toeristen uit vele westerse landen op afkomen. De originele auto van de monnik die zich gedurende de Amerikaanse tijd, jaren 60, zichzelf in de brand stak van de benzine uit deze Austin auto, trekt veel belangstelling. De tuinen rondom de Pagode zijn een verrukking. Er is zojuist een dienst aangevangen, helaas hebben we te weinig tijd om dit mee  te maken.  Om 13.30 uur vertrekt onze bus naar Hoi An, maar eerst krijg ik nog even de mogelijkheid om in het Asia hotel me te gaan douchen. Asia hotel bedankt voor jullie goede en vriendelijke service. We gaan in een achteraf straatje Vietnamees eten, werkelijk apart en smakelijk, al die verschillende kleine schaaltjes met kleine gerechtjes. Na nog koffie te hebben gedronken bij in chick restaurant met uitzicht op de Parfum rivier, komen we op tijd aan bij de bus die ons naar Hoian zal brengen. Een tocht van enkele uren, maar wel de moeite waard. Zo krijg ik nog meer te zien van Vietnam. Het grappige van deze bus is dat alle stoelen en soort van luxe lig /en slaapstoelen zijn. Aan boord is er een toilet en voor water wordt er gezorgd. Deze busmaatschappij rijdt van Noord Vietnam helemaal naar Zuid Vietnam. De besturing gebeurt door 3 chauffeurs, maar dan wel ieder om de beurt. Tegen dat het donker wordt komen we in het Hoi An **** hotel aan waar we twee nachten verblijven. Na deze drukke dag is het lekker douchen en heerlijk dineren.

10.10.2010 - 11.10.2010.  Hoi An zijn we gaan bekijken. Het regent weer helaas, maar het is regenseizoen en dat betekend van tijd tot tijd regen.Het is niet koud, het is 22 graden en voor menig Vietnamees schijnt dat koud te zijn. Het hotel waar we verblijven ligt niet ver van het centrum af, op loop afstand. Er zijn duizenden toeristen uit heel veel verschillende landen zoals: USA. Canada, New Zeeland, Australie, Frankrijk, Denemerken, Engeland en ook verschillende Nederlanders kom ik tegen. Bijna allemaal in zomerkleding en korte broek, lopend op slippers, die waarschijnlijk hier gekocht zijn. Duizenden winkeltjes die de toeristen lokken om hier hun slag te slaan. Wat voor winkeltjes zou je me kunnen vragen: honderden winkeltjes met T shirts, veel meer met schoenen, sandalen, (namaak) parels, vele waar je (zijden) maatkleding kan kopen en de volgende dag kan laten afleveren. Natuurlijk is er een grote verscheidenheid aan alle soorten van Vietnamese restaurants. Van kleine eenvoudig, waar je ook een piza of patat met kan kopen, tot meer gespecialiseerde Vietnamese restaurants. Het eten is heerlijk in die gespecialiseerde restaurants. Als je iets echt lekkers wilt eten, ga dan per boot of bus iets buiten Hoi An en bezoek het Red Bridge Restaurant. Super eten en drinken. Ze geven ook kooklessen. In hun vila kan je overnachten, als je dat wenst. We hebben deze twee dagen heel veel hotels gezien, van eenvoudige home stays , 2 ,3 en 4 sterren hotels. Wil je weten welke passend is voor je als je Vietnam gaat bezoek, neem dan contact op met footprint.vn . Natuurlijk zijn er overal taxies te vinden. Scooters en brommers rijden af en aan. Fietsen en scooters zijn er in overvloed en overal te huur. Vele, bijna altijd dezelfde, excursie worden aangeboden. Motor tours, trekking tours, maar ook duiken (met of zonder Padi) is op slecht 15 kilometer afstand van Hoi An te doen. Als ik de plaatjes zie van wat je allemaal onderwater kunt beleven en zien, is dat voor menig duiker (in spe) minstens een reden om naar Vietnam te komen. Maak je om je vuile was geen zorgen, op vele plaatsen kan de was worden gedaan voor je. We hebben afgelopen dagen heel wat afgewandeld en heel bizondere hotels gezien, van goedkoop tot duur. Nu zit ik in mijn kamer met uitzicht op het binnenzwembad en met WiFi internet verbinding. Overigens vele hotel in Vietnam hebben Wifi verbinding en wanneer je geen laptop meeneemt, geen probleem, de meeste hotel bieden gratis internet service aan.

12.10.2010       Vandaag hebben we een scootertocht gemaakt, en wat voor eentje. Met zijn drietjes trokken we er op uit. We gingen in plaats van 1 fietstocht van circa 27 kilometer zelf te fietsen, reden we met 2 scooters deze 3 fietstochten na en dat weerden vele kilometers. We vertroken naar een van de haventjes die Hoi An heeft, welke we bereikten via de markt, waar het erg druk is. In de haven liggen de grote houten boten klaar. De scooters worden op deze boot gereden tesamen met vele andere scooters en fietsen. We vertrekken en de eerste rit brengt ons, eerst nadat we het water zijn overgestoken, naar een kunstenaarsdorpje. Dit houtbewerkersdorpje heeft een lang verleden. Grote - en kleine houtsnij - en beitelwerken worden hier geduldig en kunstig met de hand gemaakt. Je kan hier, als je dat wenst, leren hout bewerken. De wegen zijn hier wel smal maar heel redelijk, gewoon betonnen platen waarover het verkeer zich verplaatst. Links en rechts zijn er rijstvelden met daar in mooie witte vogels en grote karbouwen. Omdat deze rit de naam heeft - terug naar het verleden - gaan we het betonnen pad af en rijden we met de scooters de nat geregende rode klei weg op. Het is  u wel heel rustig, kleine huisjes, vele vissersmensen zijn bezig hun vangst. Gewoon met een hengel of met netten. Schoolkinderen roepen ons Hello toe en wij zeggen hello terug. Ik had wat Mentos bij me en die heb ik uitgedeeld. Verder rijden en glibberen we over de gladde rode klei wegen. Na een tijdje geglibberd te hebben stoppen we en komen bij een huisje aan, waar in een donkere schuur een Oma van 74 jaar met haar kleindochter bezig is om gekleurde rieten matten te maken. Wat een hoop werk hebben ze daar aan en hoe eenvoudig worden deze gemaakt en: wat levert dat nu op deze noeste arbeid. We glibberen van tijd tot tijd verder en komen op een soort van lange brug aan waar alleen plaats is voor 1 persoon, dus passeren is niet mogelijk. Het (vervallen) bouwwerk lijkt meer op een van hout gemaakte stellage met horizontaal daarop liggende vaak niet vastgezette planken. Je moet er of heel snel over heen, of wanneer je gaat lopen, kijk dan goed uit voor losliggende planken. Een mannetjes varken (waarschijnlijk erg zeldzaam een varken hier) staat ons al op te wachten. We rijden verder en rijden weer langs velden en wegen. Wel een hele spannende ervaring. We verlaten deze route en gaan op weg een een boerengemeenschap die biedt aan om aan toeristen wat gezond boerenleven is en hoe er wordt gewerkt en geoogst op het land. We krijgen een Vietnamees jack aan en een dito hoed op. We harken, planten en schoffelen wat af. Hierna krijgen we voet -, nek -, en schouder massage als een compleete verrassing aangeboden. Wat heerlijk is dat! Daarna krijgen we kookles. Stukjes vlees en garnalen bakken we in een klein koekenpan in de vorm van een pannenkoek. Het beslag en de verdere toebehoren staan al klaar. Na wat geoefen lukt het maken van het eten ons en het smaakt ook nog heel lekker. Iets verder is een fabriekje waar allerlei gekleurde lampions met de hand worden gefabriceerd. Vanuit huis had ik gisteren nog de vraag gehad om een lampion mee te nemen. Dat komt uit, je krijgt les in het maken van je eigen lampion. Ik koos voor een roze lampion en samen met het meisje van de fabriek hebben we deze lampion gemaakt. Ook iets voor U, je eigen lampion maken. Voor de prijs hoef je het niet te laten, voor de lol die je erom hebt, een zeer leuke en interessant dagvulling en een leuk soevenier. Op een andere fietsroute komen we in eenaardewerk dorpje. Oude vrouwtjes komen direct aanrennen om met hun gevuld dienblad waarop miniaturen van allerlei vormen en maten staan, proberen je het een en ander te verkopen. Ook hier bestaat het dorpje helemaal van aarderwerk productie en de verkoop hiervan. Natuurlijk kopen we een kleinigheid.Het is bijna donker en we rijden terug naar ons hotel. Een geweldige dag.

13.10.2010      Hoi An vertrek bezoek aan Danang. We hebben niet te veel tijd om het een en ander te gaan bezoeken. We hebben een vlucht van Danang naar Saigon en die moeten we halen.  De taxi staat om 08.30 uur precies op tijd bij ons hotel in Hoi An gereed. We rijden richting bergen en vlak voordat we de stad verlaten rijden we een in tegengestelde richting komende rouwbus tegen. In een soort van minibusachtige auto staat de grote bruine doodskist, met er om een heleboel bloemen gedrapeerd. Voor deze bus staat een veel kleurige man, uitgedost in een kleurrijk rouwkostuum en met een wit gekleurd gezicht op een trom te slaan en schijnt te bidden. De bus staat daarvoor stil en al het achterop komende verkeer staat ook stil, uit respect voor de dode persoon in deze rouwbus. We kunnen gewoon doorrijden en al snel rijden we richting Danang. Vlak voor de stad ligt links van de weg de - marmer - rotsen. Uit deze rotsen wordt uit grote stukken - marmer ddiverse stukken gehouwen en het hele dorp maakt prachtige kunststukken hieruit. Van zeer grote Boedha's tot hele kleine, van schalen tot leeuwen, van tijgers naar ect. Je kunt het niet allemaal opschrijven want ze niet allemaal maken hieruit. Je wordt onder de voet gelopen door verkoopsters. Als je iets koopt moet je wel stevig afdingen. Ik heb niets gekocht, ook al zou ik het willen, want ik moet op overbagage letten. Zo'n beeld weegt hel wat. Na circa ¾ uur daar geweest te zijn vertrekken we verder en bezoeken het Danang museum van de Cham beelden tijd. Gedurende de Franse tijd zijn er allerlei opgravingen gedaan en vele van deze oude kunststukken staan hier voor het publiek te kijk. We hebben niet veel tijd meer om naar het vliegveld te gaan. Nadat we zijn ingechekt gaan de we door de security en wachten rustig af tot onze vlucht naar Saigon gaat vertrekken. Met slechts tien minuten vertraging vliegen we met 1 uurtje van Danang naar Saigon. Bij landing is het plotseling 32 graden en dat is best warm. Na het ontvangen van onze bagage op het vliegveld nemen we de taxi. Wist u dat de goedkopere taxis (Mai Linh & Vina sun) iets verder van de aankomsthal staan? Hanoi is ook een moderne stad en er wonen circa 7 miljoen mensen. Het is geordend druk in de straten en op de wegen. Natuurlijk ook veel scooters rijden er rond. Ik verblijf in het Sagion *** hotel, gelegen tegenover het Sheronton hotel. Ik ga naar mijn kamer, pak wat uit en het is nu tijd om te gaan lunchen. Het is inmiddels half drie. In Saigon zijn er vele winkels en winkeltjes en ook heel veel restaurantjes. We eten voortreffelijk, natuurlijk in de buitenlucht en drinken er een Saigon biert bij (met ijsklontjes). Hierna gaan we een stadswandeling maken in het oude centrum. We komen zelfs een Katholieke Notre Dam kerk tegen en van verre hoort men het gezang van het koor in deze kerk. Er staat een hek voor de kerk en om de dienst te willen bijwonen, al is het maar voor even, dan ga je via een kordon nonnen heen. We zijn nog geen tien minuten in deze grote kathedraal achtige kerk geweest. We vervolgen onze weg. Links van de kerk is het statige postkantoor die dateert uit de Franse tijd. We vervolgen onze route en komen nog op tijd aan bij wat nu heeft - unification gebouw - en wat vroeger de Amerikaanse ambassade was in de tijd van de USA oorlog tegen de Vietcong. Twee tanks, die toen (voor de ouderen onder ons weten nog uit journaal beelden hoe tanks de tuin van de USA ambassade toen inreden waar vele mensen probeerden te ontvluchten door de kapot gereden hekken) gebruikt waren in deze strijd staan nu als kopie (een Chinese en een Russisch model van deze tanks) op het grasveld opgesteld ter herinnering wat er toen gebeurt is. Binnenin is er een rondleiding bezig, die waarschijnlijk voor Vietnamezen meer betekend dan voor mij. Wel indrukwekkend is een USA helikopter uit die tijd en in die tijd gebruikt te zien om mensen die samengestroomd waren in de toen tuin van de USA ambassade om het land per helikopter te kunnen ontvluchten. Voor niet iedereen kwam die redding. Na het bezoek van deze memorabele plek gaan we verder wandelen. Het is zaterdagavond en overal druk in de straten. We gaan het standbeeld van Ho Shi Mihn, de toen vader des vaderland, bekijken. De skyline is indrukwekkend en in het bijzonder het fel verlichte gemeentehuis is mooi om te zien. We lopen verder naar het hotel en gaan straks dineren.

14. 10. 2010.  Om 07.40 begint mijn excursie. De minibus met een chauffeur en reisleider staan precies op tijd voor mijn hotel met de naam Saigon hotel. Nog 4 andere passagiers hebben dezelfde excursie geboekt. We gaan een redelijk lange dag tegemoet. Eerst door Saigon, en dat is niet makkelijk, zelfs niet op zondag. Heel veel scooters op de weg die over de hele breedte van de wegen uitwaaieren en overal tussendoor dringen. Vele winkels zijn ook op zondag (zoals op iedere dag) gewoon geopend. Na circa 1,5 uur rijden, veelal langs rubberbomen, komen we uiteindelijk daar waar we nu de eerste excursie zullen hebben. Het Ben Dinh tunnelsysteem in het Cu Chi district, die in de oorlog door de vrijheidsstrijders van Vietnam gebruikt werden om, wanneer noodzakelijk, ondergronds te gaan om zich te beschermen tegen de vijand. We krijgen een verklaring over het hoe en waarom. De tunnels zijn met de hand gegraven, maar de vijand mocht er niets van weten. De tunnels( 3 etages diep) hebben verschillende verblijven om onder de grond te kunnen leven en plannen voor een aanval te maken. De tunnels liepen ook onder de USA compound waar van tijd tot tijd USA soldaten plotseling toen gedood werden en de legerleiding zocht zich naar, hoe het mogelijk was, dat op eigen grond toch USA soldaten gewond en gedood werden. De Vietnamezen in Cu Chi waren overdag gewoon boeren en gedurende de avond en nacht waren het vrijheidsstrijders, die wanneer nodig, plotseling konden verdwijnen in ondergrondse gangenstelsels waarvan de ingangen verstopt waren, waarvan de ingang zou klein was dat alleen Vietnamezen er in konden komen. De vijand toen was te groot, te dik en te vet om in die tunnels binnen te komen.De ingangen van de tunnels waren niet groter dan 30 x 30 centimeter. In de tunnels en daarbuiten werden diverse soorten van wapens gemaakt door middel van niet afgegane munitie van de vijand. Waar geen munite nodig was, werden uit staaldraad en beton, van hout en staaldraad, dodelijk wapens gemaakt. Voor toeristen is er 1 gangenstelsel te bewandelen, moet je geen engtevrees hebben en zeker niet te dik zijn. De lengte is 100 meter en men komt op slechts 30 meter afstand verder weer boven de grond vanaf het vertrekpunt. Er wordt je een kleine maaltijd aangeboden zoals de Vietnamese vrijheidsstrijders kregen wanneer er onder de grond niet gekookt kon worden. Zeer eenvoudig maar calorierijk. Men kan bomkraters zien, zelf met oude wapens schieten (tegen betaling), de vergaderkamers bezoeken , het eenvoudige hospitaal zien. Wanneer een gewonde in dit practisch ondergrondse hospitaal terecht kwam en men kon de gewonde niet behandelen, dan werd hij op transport gezet naar het naburige Cambodja voor verdere behandelingen. De tunnels en het verhaal er om heen, zijn indrukwekkend. Een aanrader wanneer u een bezoek brengt aan Vietnam.

De reis gaat verder, we gaan naar het Tay Ninh complex. Het is lekker warm buiten (circa 32 graden) de bus van de reisorganisatie is met airco, dus lekker voor zo'n reis. Na circa weer 1,5 uur rijden komen we bij een heel aparte kerkengemeenschap. Men noemt het hier, het Vatikaan van Vietnam. De geloofsgemeenschapppen, gekleed geheel in het wit, bestaan uit 4 religies en vieren op een geheel aparte manier, voorzien van monotone muziek en gebeden, hun diensten met elkaar. Hoe dat precies gaat, ik weet het niet. Ik ben wel in dit enorme , van zachte kleuren voorziene , godsdiensthuis geweest en de dienst mogen aanschouwen. In het kerkgebouw zijn de biddende geheel in het wit gekleed en de (hoge) priesters zijn geheel in het hemelsblauw gekleed. Als niet gelovige mag je niet de hoofdingang in. Je moet eerst geheel om de kerk heenlopen, bij de ingang voor de toeristen gekomen, trek je je schoenen uit en zet die buiten op de grond. Je pet / hoed moet ook af en wordt binnen in het kerkgebouw in een aparte kast geplaatst. Nonnen wijzen je de weg waar je foto's mag nemen en , indien je pech hebt, ben je binnen 5 minuten weer buiten. Er komen grote groepen toeristen naar deze plek toe. 1 x per jaar is er een groot feest met defile alwaar meer dan 100.000 Vietnamezen naar toekomen. Het loopt tegen 1 uur en het wordt tijd om te gaan eten. Na circa 20 minuten rijden komen we bij een groot restaurant complex aan, waar vele (ook Nederlandse) reisorganisaties komen tafelen. Ik krijg een VIP behandeling en krijg vele schaaltjes met eten voorgeschoteld. Iets wat op uitgebakken spek lijkt en ook zo smaakt blijkt later gefrituurde varkenshuid te zijn. Het was best lekker en ik ging er echt van uit dat het uitgebakken spek was.

We rijden in circa 2,5 uur tijd terug naar Saigon. Eenmaal terug bij het hotel, nabij het Hoh Chi Mihn monument worden door Vietnamzen foto's gemaak. Ik wordt diverse malen door jonge meisjes gevraagd om tezamen met hen op de foto te staan. De dames zijn klein en ik ben (voor hen) een groot iemand, met grote voeten en natuurlijke een grote neus en blauwe ogen. Wel apart voor hen om dat op de foto te hebben.

Ik ben weer terug in het hotel en in de planning staat om 20.00 uur te gaan dineren in een overdruk Vietnamees restaurant, alwaar we gisteren middag en gisterenavond ook hebben gegeten.

15.10.2010    Vandaag rijden we met een busje, met daarin 3 mountainbiken weg uit Saigon. We rijden naar de Mekong Delta, gelegen op zo'n uur rijden van de stad. Daar aangekomen worden de 3 fietsen in elkaar gezet en rijden we achter onze host van de firma Sinhbalo aan. Het weer is uitstekend. Circa 32 graden en de omgeving is geweldig. Hier treffen we ook wandelaars aan.We fietsen in een rustig tempo over goede betonnen smalle wegen. Langs de kanten van de weg zijn er rijstvelden afgewisseld met allerlei tropische vruchtenbomen zoals bananen,kokosnoten en dergelijke bomen. De huisjes aan de kanten van de weg zijn eenvoudig, maar zeer vriendelijke mensen zwaaien ons toe en menigmaal wordt er door de kinderen - hello - naar ons geroepen. In 1 van de huisjes is er een bruiloftsfeest bezig, overal hangen slingers en bloemen en gezellig muziek speelt uitbunding. We zijn pas aan het begin van onze fietstocht en moeten nog veel kilometers wegtrappen. We stoppen bij een zogenaamde - monky bridge -. Zo'n brug is eigenlijk niet meer dan een paar rechtopstaande takken in het water, waarover de lengte een heel lange tak is gelegen. Over deze horizontaal geplaatste tak steek je dan gewoon het water over. Gelukkig is er wel een leuning waar je je aanvast kunt houden. We fietsen verder over goede maar smalle wegen. Veel scooters komen we tegen en hun getoeter is soms oorverdovend te noemen. We rijden nu op een eilandje die de bijnaam heeft van paradijseiland. Op dit eiland groeien heel veel vruchten en naar zeggen worden de mensen hier heel oud, maar wat is heel oud in Vietnam? Na een tijdje gefietst te hebben komen we in een mini dorpje aan waar we de overtocht door middel van een smalle houten boot over het brede water gaan maken. Met zijn grote dieselmotor klieft de boot door het brede water op weg naar een smalle ingang van de brede Mekong Delta. We varen al tuffend door een soort van mangrove bossen, die later afgewisseld worden door fruitbomen. Zo links en rechts wonen mensen die ons toezwaaien. Ik krijg het idee dat ik door een onmetelijk groot Giethoorn vaar, maar dan met hele andere huizen, mensen en entourage. Er zijn heel veel eilandjes in de Mekong Delta. Op een gegeven moment maken we de grote oversteek over de Mekong rivier. Aan de andere kant van de Mekong is een eenvoudige - home stay - gelegen, maar daar komen we nog niet voor. Het is middag en dus moet er geluncht worden. De fietsen worden van de boot gehaald en via het restaurant worden ze gestald tegen een leuning. Het een is geweldig, een speciale Mekong baars, varkensvlees, veel gezond groen, soep en daarna een lekker potje Saigon bier die we nuttigen. We zijn net klaar met het eten en willen weer gaan fietsen, valt er een enorme tropische regenbui naar beneden. Wanneer de bui is overgetrokken schijnt de zon weer uitbundig. We fietsen kilometers over dit kleine eiland om daarna bij een grote fietspont uit te komen. Honderden scooters en slechts enkele fietsen staan te dringen om met de ferrie mee te gaan naar de overkant. Het is een drukte van belang wanneer we aan de overzijde zijn. We fietsen nu op een asfaltweg en hebben nog heel wat kilometers voor de boeg voordat  we aankomen bij onze overnachtingsplaats van deze avond. Het is inmiddels donker geworden en de volgauto met daarin onze bagage kan niet tot de deur van de overnachting komen. Een jongeman, op een scooter, staat op ons te wachten. Of we spullen voor komende nacht in onze rugzakken willen doen, vraagt hij. Dat doen we en hij rijdt ons voor op smalle paadjes in het donker wij op de fietsen zonder licht er achter aan. Op ongeveer 4 kilometer van onze volgbus is de home stay. Heel netjes, kamers zijn eenvoudig, de bedden schoon en goed, de tussenwandjes zijn dun, het toilet is een gewoon toilet en de douche op verzoek warm. We krijgen een zeer uitgebreid diner, natuurlijk voor mij veel te veel. De bezitters van deze home stay met de naam My Thuan, staan met haan gekraai op en gaan met de kippen op stok. Dus wij gaan om half negen, tegelijkertijd met de bewoners maar naar bed. Vandaag hebben we uiteindelijk 40 kilometers gefietst.

16.10.2010       Het hanen gekraai begint al om 04.30 uur in de morgen, daarna volgen de 4 honden die de familie heeft te blaffen en vervolgens beginnen de ganzen te kwaken. Ik had al niet zo lekker geslapen en nu dit ook nog. Ik heb het gevoel om de hanen een kopje kleiner te maken zodat ik verder weer kan gaan slapen. Ik zie rond half zes, dat de home stay eigenaars ook al uit de veren zijn, iemand is de tuin aan het vegen. De home stay is zeer landelijk gelegen en normaal zeer rustig gelegen aan de rivier. De omgeving is geweldig te noemen, bijna paradijselijk. Maar toch die kraaiende hanen, ik ben dus wakker, ga douchen met koud water en kleed me aan . Om 6 uur zijn de twee andere fietsers ook op. Iets later is er een zeer uitgebreid vorstelijk ontbijt met  alles wat de tropen ons bieden er bij. Op de rivier ligt een smalle boot op ons te wachten. De 3 fietsen worden aan boord gehesen en kort daarna kiezen we het ruime sop. We zijn op weg naar de drijvende markt op de Mekong rivier. Dat is op circa ¾ uur varen van de home stay. Het water is kalm, de zon laat zich nu al voelen. We smeren ons in met zonnebrandmiddel. Op de drijvende markt liggen honderden boten en bootjes die hun verkoopwaren aanbieden. Op de boeg van elke boot is een verticale stok geplaatst met daarop de goederen die men verkoopt. Het is een drukte van belang en er schijnt goed verkocht te worden. Overal zie je goederen en fruit van de ene in de andere boot worden geladen. We krijgen een verse-, geschilde ananas aangeboden. Smaakt heel lekker. Vele toeristenboten varen af en aan. Na een tijdje op de drijvende markt geweest te zijn, varen we door de mangroven bossen, langs kleine eilandjes en huisjes verder naar onze volgende fietsplaats. Via zeer smalle weggetjes rijden we een route van 22 kilometers. Veel natuur, lekker zonnig en warm weer. Na ongeveer 1 uur gefietst te hebben bezoeken we een lokale familie. De man is 75 en zijn vrouw 76 jaar. De man zijn hobbie is drank (wijn?) maken van in sterk water gezette verschillende  soorten slangen. Hij zegt dat hij er heel sterk van geworden is om dagelijks zo'n glaasje slangenwijn te drinken en is  de laatse 35 jaar niet meer bij de dokter is geweest omdat hij deze slangen wijn elke dag drinkt. Hij waarschuwt ons om niet meer dan 1 borrelglaasje te drinken, want dan is het niet goed. Hij schenkt voor ons ook zo'n  ½ glaasje in en drinken het met hem op. Het is niet te pruimen. Trots laat hij zijn in sterk water zijnde slangen zien, waarvan hij zijn slangenwijn maakt. De vrouw des huizes heeft van gedroogde reepjes bananen een soort van pannenkoeken gemaakt en dat smaakt opperbest. Na een tijdje zijn we weer verder gaan fietsen. Bij het eindpunt van deze rit staat de volgbus met koude natte handdoekjes op ons te wachten. De fietsen worden gedemonteerd en in de auto geplaats. We rijden in de zeer drukke avondspits terug naar Saigon en we overnachten in het Sapphire hotel*** aldaar.

17.10.2010       Vandaag gaan we naar het oorlogsmuseum in Saigon. Buiten op de binnenplaats van het museum staan de USA gevechtsvliegtuigen, tanks, geschut en veel mensen van over de hele wereld komen hier kijken en sommigen komen die oorlog herbeleven. Miss Hien is 28 jaar en behoorlijk geschokt door de beelden van de oorlog die op haar afkomen. Ze kan het niet aan en traantjes plengen uit haar bruine ogen. Het martelwerktuig is afschuwelijk om aan te zien. Zo zie je de quillotine met de daarbij behorende mand waar de hoofden van de slachtoffers invielen. De tijgerkooien waar 3 personen op een zand/teerbed werden neergelegen in de brandende zon. Vele foto's van martelingen over en weer. Veel wapentuig die in deze oorlog gebruikt werden. Foto's met namen, ook van Amerikaanse soldaten die er heen moesten. Ook afschuwelijke foto's. We zeggen altijd na het zien van oorlogfoto's, dit nooit meer. Maar het gebeurd weer en nog steeds en overal in alle delen van de wereld. De zon schijnt weer heerliijk. Het wordt een warme dag. We nemen weer de taxi en gaan nu naar de markt van Saigon. De markt is in een groot gebouw alwaar, netjes op product, de goederen, in zeer nauwe straatjes worden verkocht, Vis, vlees, groenten, kleding, sommige souveniers, horloges en nog veel meer. Vaak zijn de horloges echt namaak en je kunt, dat is mijn ervaring net zo goed een goed horloge in Nederland kopen. De Vietnamese namaak horloges lijken mooi maar zijn beslist niet echt goed (er zijn uitzonderingen) en niet echt goedkoop als bijvoorbeeld 2 en 5 jaar geleden toen ik ook in Vietnam was. Ik ben opzoek naarr een lampion / lantaarn in de kleur lila. De enige die ik tegenkwam is kapot, dus die hoef ik niet te hebben, ook niet met korting. Iets verder, in een drukke winkelstraat, zien we enkele anders gekleurde lampionen hangen. Ik heb beloofd een lampion mee te nemen en dus koop ik er een in een andere kleur. Ik heb nu in totaal aan lampions: 1 die ik zelf gemaakt heb in Hoi An in de kleur roze, 1 kleine roze lampion en nu een anders gekleurde lampion uit Saigon. Ben benieuwd wat men er van thuis denkt. Miss Hien koopt voor mijn thuisblijvers kleine kadootjes en heeft, helemaal van Hanoi af voor ons thuis nog diverse geschenken meegenomen. Wat een vriendschap en gastvrijheid krijg je van de Vietnamezen zeker wanneer je hun cultuur respecteert. We zijn al vroeg klaar met onze tocht door Saigon. Ik vind het fijn om nog even te genieten van de omgeving van het hotel en ontspannen een boek te lezen en te internetten vanaf mijn kamer. Ik heb wat te eten meegekregen en wat te drinken. Op mijn kamer is gratis koffie dus ik heb genoeg tot vanavond voor het dinerrond 19.00 uur. Het is de laatste nacht in Saigon. 

18.10.2010       Vandaag check ik uit, uit het hotel in Saigon.Ook Hien vliegt vanavond terug naar haar huis in Hanoi. Ik ga met de Internationale vlucht met vertrek om 20.55 uur vanuit Saigon via Bangkok (deze keer) terug naar koud Amsterdam, van 32 graden in Saigon naar 7 graden in Nederland. Wat een verschil. Ik heb een geweldig tijd met footprint.vn gehad, veel beleefd, veel gezien, zoals je uit dit reisverslag lezen kan.

Fred Vorstenbosch 19.10.2010.

Rusland Voroneszh eco en meer vakanties

Fred Vorstenbosch bezoekt Voroneszh in centraal Rusland t.b.v. een toerisme eco project.

Op Zaterdag 18/09/2010, vroeg in de ochtend vertrek ik per Schiphol taxi van huis in Nederland voor een lange reis. Eenmaal op Schiphol aangekomen ga ik naar de Swiss balie om in te checken. Mijn vlucht gaat eerst om 09.45 uur naar Zurich alwaar ik om 11.10 uur aankomt. Mijn volgende vlucht is om 12.25 uur naar Moskou Domodedovo om daar op plaatselijke tijd 17.50 uur aan te komen. Ik vloog met Swiss tot nu toe. Dit vliegveld is nu het internationale vliegveld van Moskou. Maar nu is wel Domodedovo het het vliegveld waarmee ik direct door kan vliegen, wel met een andere maatschappij, naar Voronezh. Ik kom reeds (met plus twee uurtjes tijdverschil) om rond 18.00 uur plaatselijke tijd aan. Pas om 21.50 uur vertrek ik met Polet Air ( prop jet) met een Saab vliegtuig naar Voronezh, alwaar ik om 22.50 uur aankom. Het vliegveld van Domodedovo is mij bekend van eerdere reizen in Rusland, toen was het nog erg klein. Nu is het erg groot. Het is voor mij een zoekplaatje om van het ene deel naar het andere deel te komen. Met trappen, liften, controles, etc. kom ik uiteindelijk bij balie 48 in de hal - D - aan, in afwachting van mijn vertrek. Het is er razend druk, nu nog wat later op de avond. Die nacht blijf ik in Voronezh, de afstand naar mijn eco project is nog te ver weg om op dit late uur verder te reizen.

Toen ik te Voronezh aankwam, was het inmiddels laat in de avond, bijna nacht. De directeur van de maatschappij welke ik ga bezoeken (Igor) stond me op te wachten om me af te leveren op mijn slaapadres voor deze nacht. Met de 4 wheel drive wordt ik naar Voronezh gereden. Even later staan we voor een groot Russisch uitziend wooncomplex met verschillende etages. In dit complex, niet ver van het centrum af gelegen, heb ik voor enkele dagen mijn appartement op de 7 e etage. Normaal verblijven hier andere mensen in, die zijn tijdelijk naar hun Datsja.  Ik krijg te horen dat er aan de waterleiding wordt gewerkt en dat er van in de avond rond 23.00 uur tot de volgende ochtend geen stromend water zal zijn. Naast de WC en in het bad staan emmers met water hiervoor klaar indien je van het water gebruik wenst te maken. Met water uit een gereedstaande karaf in de keuken poets ik mijn tanden en ga over twaalven naar bed.

Zondag 19/9. Het water doet het weer, ik kan de WC doortrekken. Ik ga naar de badkamer en denk een warme douche te kunnen nemen. Hoe ik ook probeer, ik kan alleen maar koud water uit de kraan krijgen. Straks maar aan de beheerder van dit flat laten vragen hoe ik warm water krijgen kan. Dus deze maal een kleine schrobbeurt met koud water. In de keuken staat buiten de wat oubollige keuken inrichting ook een goed gevulde koelkast. Ik had vannacht laten weten dat ik in de ochtend alleen maar 2 sneetjes brood, boter, jam en melk wil hebben. In de koelkast zie ik vele spullen, brood heb ik ontdekt (echter oud brood), boter, of wat in het potje zit ook melk is, dat weet ik niet. Jam moet er nog komen. Ik wacht wel af en hoop dat het oude brood verser kan. Ik moet in ieder geval in de ochtend voor mezelf zorgen, hotel service is er niet bij, maar Igor zal het beslist goed bedoelen.

Voor vanochtend staat in de planning een rondrit door de stad om de bezienswaardigheden te gaan bekijken en wat voor toeristische items men toeristen kan bieden. Iets later dan gepland komt Igor me ophalen. Hij heeft beloofd met melk en vers brood, jam en kaas te komen. Hij komt iets later, het is zondag en dan gaat hij eerst naar de kerk. In plaats van half negen komt hij dus rond tien uur. We beginnen eerst ons gesprek over wat we komende tijd gaan doen met zijn toerisme eco project, terwijl we aan het eten zijn, over het onderwerp waarom ik naar Rusland gekomen ben en hoe we dat gaan doen. Igor heeft een groot en mooi stuk land, gelegen aan de rivier de Don op circa 1 uur rijden  uit de stad, waar hij samen met andere aandeelhouders een geweldig vakantie en eco recreatiecomplex, met vele faciliteiten, gaat aanleggen. Het een en ander is reeds gerealiseerd. Hierover wordt mijn advies gevraagd. Zelf is hij ook architect en professor op de Universiteit van Voronezh. In Voronezh zijn 20.000 studenten en ze komen uit vele landen naar Voronezh om eerst het Russisch (beter) te leren spreken en schrijven voordat men verder met studeren kan gaan. Goed idee, vind ik.

Na het een en ander besproken en gegeten en gedronken te hebben, gaan we beginnen met de stadsrondrit in zijn auto. Er is ook een andere PUMMER (Jan) in Voronezh vandaag. Uiteraard halen we Jan op en bezoeken aardig wat kerken en kathedralen met en zonder gouden koepels. In de ene kerk wordt er een baby gedoopt, in anderen wordt er getrouwd en in weer een andere wordt gewoon de dienst gelezen. Voor de trouwlustigen er is een brug waaraan hangsloten worden gehangen vlak voor dat men gaat trouwen als symbool van - altijd samen willen gaan -. Menig kerk is gerestaureerd en weer voorzien van prachtige iconen. Voronezh is gedurende de tweede wereldoorlog niet zonder vreselijke schade af gekomen. Veel is nieuw gebouwd moeten worden, maar toch rekening houdend met de oude stijl van bouwen en architectuur. Zodoende kan men heel veel genieten van deze aparte kleurrijke bouwkunst. Ik heb lekker staan kijken naar mensen in de straat en in het aangrenzende  park en lekker een smakelijk kopje koffie gedronken in 1 van de vele restaurantjes. Kort daarna is het tijd voor Jan om te gaan, hij heeft nog een rit van 250 kilometers voor de boeg om naar zijn  varkensproject te gaan.

Igor vraagt me om naar de universiteit mee te gaan. Natuurlijk ga ik mee. De vraag was tevens: om mijn foto's van Nederland en in het bijzonder van de Nederlandse architectuur te laten zien. Binnenkort presenteert de universiteit, samen met andere omringende landen, hun architectonische projecten en daar passen mijn foto;s, naar hun zeggen, ook in. De naam van Remco Kamphuis, Nederlandse architect, is hier een heel bekende naam. Langzamerhand heb ik honger gekregen, we hebben vergeten vanmiddag te gaan eten. Wij gaan naar het huis van Igor. Als architect heeft hij gekozen om zelf zijn huis te bouwen en dat is een best huis geworden. Heel rustig gelegen, voorlopig alleen maar bereikbaar via zandwegen. Na de kennismaking met zijn jonge vrouw Gaila en zijn 4 kleine kindertjes, gaan we nog verder in gesprek met betrekking tot zijn eco toerisme project. Rond 18.30 uur gaan we dineren. Oma past op de kindertjes, zodat we rustig kunnen eten. Natuurlijk willen Igor en zijn vrouw Gaila weten het hoe en wat rond het Nederlands eten en dat vertel ik hun dan ook. Een Russisch diner begint altijd met soep.Een diner zonder soep is geen diner verteld Igor. Voor deze familie is gezond eten heel belangrijk. Ook belangrijk vinden ze dat ze geen TV willen hebben zolang de kinderen nog klein zijn. De kinderen zien op een groot scherm films die Igor heeft en daarmee vermaken de kinderen, naar hun zeggen, opperbest. Het is inmiddels behoorlijk donker geworden. Ik trek mijn schoenen weer aan (het is gebruikelijk bij het betreden van een Russisch huis om je schoenen uit te doen ).

In het donker rijden we terug naar mijn appartement, alwaar ik dit stukje schrijf en straks op bed een boek ga lezen. eerst nog even mijn tweede kop thee drinken en daarna naar bed.

Maandag 20.09.2010. Tussen 09.30 en 10.00 wordt ik door Igor opgehaald voor een rit door het land naar zijn eco toerisme project, gelegen in een schitterende natuur met uitzicht op de rivier de Don. Maar eerst moet ik me via Igor binnen 3 dagen na aankomst in Voronezh laten registeren bij de politie en dat gaat ook vandaag gebeuren.  Echter dat lukte niet.

Koud of warm water . Gisterenavond werd mij verteld dat het probleem van alleen maar koud water hebben in het appartement tot het verleden zou behoren. Ik zou weer warm water hebben. Dus vanochtend, met enige achterdocht naar de badkamer gelopen om eerst maar eens te controleren of ik zeker warm water zou hebben. Lekker douchen, zou het vanochtend kunnen? Ik heb de warme kraan eerst een hele tijd ( 15 minuten ) laten doorlopen en wat bleek: geen warm water. Dus de ochtenddouche maar weer vergeten en je gewoon met een washandje met koud water gaan wassen. Laten we maar weer hopen dat het warme water vandaag wel gerealiseerd gaat worden. Ik hoorde gisteren dat er gezinnen zijn die uit gezondheids overwegingen zich in de prille ochtend met  koud water in de afgesloten tuin wassen vanuit een kinderbadje. In de winter wast men zich dan bijvoorbeeld met pas gevallen sneeuw welke men zich heerlijk over de naakte huid uitsmeert. Dat moet heel gezond zijn, aldus de verteller.

Vanochtend zijn we uit de stad Voronezh vertrokken om het gedeeltelijk in aanbouw zijnde eco vakantiecomplex te Uryv te rijden welke we enige tijd gaan bezoeken. Na de drukte van de stad volgt de relatieve rust van de tweebaansweg. Het uitzicht met zijn divers gekleurde herfstbomen is geweldig. De buiten temperatuur is vandaag 21 graden en dat voelt lekker aan. Ik had me voor deze reis op de herfst ingesteld zoals; overhemden met lange mouwen, extra warme T shirts, lange broeken, truien, maar deze heb ik tot nu toe niet echt nodig. Het landschap is afwisselend akkerland met naald - en loofbomen. Het lijkt mij heel veel op Zuid Limburg. Na ongeveer 1 uur buiten de stad gereden te hebben, slaan we linksaf en rijden na een tijdje via onverharde zandwegen, heuveltje op en neer,kuil in en uit, om vervolgens te eindigen in een adembenemend mooi landschap, waar aan de voet van de heuvels het eco vakantie complex bezig is aan het ontstaan. We stappen uit de 4 wheeler car en al zittend in het gras genieten we van de natuur en het uitzicht. Igor vertelt mij dat hier veel klein wild voor komt. Ik geloof hem maar al te graag. We zakken met de auto af naar de ingang van het eco vakantiecomplex. Witte en anders gekleurde woningen, geschikt voor groepen, families met of zonder kinderen, met blauwe daken, gelegen op een heerlijke rustige plek, net iets aan de rand van een origineel Russisch dorpje. In de planning is om hier diverse cursussen te gaan geven zoals schilderen, houtsnijden, leren Russisch koken. Eigenlijk is het een eldorado veel eco en agro natuurzoekers. Geen harde disco muziek, geen lawaai, kortom een lekkere plek te zijn voor hen die de natuur en rust willen vinden in een decoratie van de Russische natuur. In vervlogen tijden waren de Kazakken de bewoners in deze streek.

Rond half drie wordt de warme middagmaal gereserveerd (normale tijd voor Russen voor een middagmaal). Vis, gekookte aardappelen, tomatensalade, pannenkoeken, een soort van zoete room voor op de pannenkoeken, zoetigheden en als drank thee en / of zelfgemaakte appelsap. De maaltijd duurt langer dan een Nederlands diner. Op een moment is het weer tijd om te gaan nadat we eerst alles bekeken hebben en gedachten over dit complex met elkaar besproken hebben. Na weer ongeveer 1 uur gereden te hebben komen we terug in de stad. We rijden naar de politiepost voor mijn registratie. Er zijn vele Russen in deze politiepost. Als buitenlander krijg ik voorrang. Helaas kon de politie me niet nu registreren omdat ik buiten mijn paspoort, visum, en een registratie formulier die ik in het vliegtuig gekregen had om, nog weer van alles kopietjes moest maken en dat kan niet op de politiepost. Dus morgen weer terug met alle benodigde papieren. Deze registratie wordt normaal door het hotel gedaan waar u verblijft, maar omdat ik in een privé appartement woon van de gastgever moet hij dit met mij doen. Zo zijn helaas de regels. Indien je dat niet doet deze registratie bij de politie, kan het zijn dat je bij vertrek uit Rusland een boete kan krijgen van circa $ 100,00. Daar heb ik geen trek in. Hierna rijden we naar de harmonie, waarin de concerthal een muziekavond wordt gegeven. Voor vanaf 5 Euro per persoon kan je het 1,5 uur durende modern concert bijwonen. Het concert was swingend en geweldig fijn. Om half negen word ik in mijn appartement afgezet. Omdat ik honger heb en genoeg brood in huis heb, stel ik een broodmaaltijd zelf samen, samen met een kop koude melk smaakt  me deze best.Tijd om mijn boek te lezen, naar wat muziek te luisteren en daarna te gaan slapen.

Dinsdag 21092010. Om  08.15 uur wordt er aan mij deur geklopt. Igor staat er met verse melk en kaas aan de deur. Na het ontbijt gaan we richting Universiteit. Ik heb al vanaf dat ik in Rusland ben gekomen, geen internet contact gehad met Nederland. Ik heb geprobeerd met Wi Fi maar dat is niet gelukt. De universiteit is een groot gebouw met heel veel leerlingen die in allerlei richtingen studeren. In Voronezh zijn ongeveer 20.000 studenten. Ik ben door Igor gevraagd om met mijn kennis van toerisme en de stad waar ik woon en de foto's die ik in mijn computer op reis bij me heb over Nederland, een lezing over de Provincie Flevoland te houden. Het een en ander is er vanuit hier van internet geplukt over de moderne stad Almere. Ik ga dus, conform de planning meer over Nederland en Almere vertellen aan studenten die bouwkunde en stadsplanning studeren. Almere als stad is voor hen een droom als komende architect, iets gaan realiseren, van niets een prachtige stad maken. Wat een uitdaging. Graag zouden ze zelf eens Almere willen zien om de architect mogelijkheden die tot nu toe gerealiseerd zijn, zelf te mogen aanschouwen. Er is op dit moment een tentoonstelling gaande met medewerking van de verschillende ex USSR landen inzake architectuur, welke ik natuurlijk bezocht heb. Ik heb heel wat uitdagende ontwerpen hier op deze tentoonstelling gezien. Toen ik mijn lezing over Almere in de klas begon, waren er 40 studenten die luisterden. Binnen 5 minuten kwamen er nog 40 studenten bij. Aan het einde van mijn presentatie kreeg ik een staand applaus van hen.

In de middag zijn we voor mijn verblijfspapieren weer naar het politiebureau geweest. De formulieren moesten opnieuw worden ingevuld, de bank moest worden betaald. Het bedrag welke aan de bank betaald moest worden was 0,70 euro cent. Dit bedrag moet naar de vreemdelinge politie worden overgemaakt. Het lijkt er op dat men om werk verlegen zit, al die papieren en stempels. Maar goed ik heb het formulier. In de middag rond 3 uur  gaan we terug naar het appartement. Igor zijn moeder heeft een zeer smakelijke maaltijd voor ons gemaakt. Zelf eet ze niet mee. Op tafel staat een volle kom met heerlijke soep met spijzen die ik onder meer van Georgië ook kent, namelijk kinkali. Kinkali is een soort van deeg met daarin vlees, die verwarmd of gestoomd wordt. Echt een lekkernij. Natuurlijk mag de tomatensalade niet ontbreken. Ook staat er een soort van gebakken brood, waar vlees inzit, ook overheerlijk. Koekjes, diverse soorten van fruit en een zeer grote kom met thee met daarin honing, maken de maaltijd compleet. Of ik niet meer eet dan dit, vraagt de vrouw die deze maaltijd voor ons heeft klaargemaakt? Ik bedank haar hartelijk en zoals dat met vrienden gaat, met een hartelijke omhelzing. Ik bedank haar voor haar aanbod.

Ik heb een afspraak met Igor om 18.00 uur om een voordracht te houden voor het Russische Presidents programma. Ik ga een lezing houden voor managers van diverse industrietakken over hoe ik bij de PUM ben gekomen en wat de effecten hiervan zijn. We hadden een levendige discussie en men vroeg of ik nog een lezing voor ze kon houden voordat ik terug naar huis vlieg en dat is al over 1 week. Natuurlijk ga ik er op in. Ik heb ze verteld over samen werken, en dat spreekt ze heel erg aan.

Niet alleen Igor krijgt mijn CD met mijn kennis over toerisme, maar nu ook alle bezoekers aan deze avond die in het toerisme werkzaam zijn en daar zijn ze allen heel blij mee. Besproken werd ondermeer om een gezamenlijke internetsite te gaan bouwen met ieder zijn eigen specialisatie in toerisme alwaar men elkaar niet bestrijden zal. Samen werken dat was vanavond het credo om Voronezh toeristisch aantrekkelijk te maken.

Ik heb mijn serie foto's in mijn computer over Nederland aan hen laten zien. Natuurlijk weten ze inmiddels dat vrienden elkaar bij afscheid drie maal kussen en dat gebeurde dan mij ook. Foto's werden gemaakt en na en gedurende de foto shoots werd er koffie en thee ingeschonken. Een vers gebakken tulband werd aangesneden en even later ging er een fles wijn open. Druk werd er geproost en afgesproken werd dat een groep dames mij een avondmaaltijd zal gaan maken die we dan gezamenlijk gaan opeten. Ik dankte hen voor de uitnodiging en wacht rustig af. Het was inmiddels half tien en tijd naar mijn appartement te gaan, met ervaringen rijker.

Woensdag 22.09.2010. Vanochtend gezamenlijk ontbijt in mijn tijdelijke appartement te Voronezh met Igor. De maaltijden in Rusland zijn wel heel veel en zeer uitgebreid te noemen. Wanneer je bordje leeg is, ligt het volgende voedsel voor je klaar. Dat is ook in de morgen. Vanochtend was er een soort van condensmelk die gecombineerd wordt met op witte boter lijkende pasta. Deze wordt door middel van een lepel gemengd en daarna smakelijk opgegeten. Ik kreeg natuurlijk ook mij portie en liet mij het smaken. of ik het een tweede maal zelf zou nemen, dat is de vraag. De rest blijft nu in de koelkast staan, welke ook zeer veel aan divers voedsel bevat, zoals bloemkool alwaar gesmolten kaas doorgebakken zit, vleesgerechten, melk en yoghurt, tomaten salade en nog veel meer. Ik heb nog heel wat op te eten voordat ik weg ben. Ik heb Igor regelmatig op de hoogte gehouden dat ik niet veel eet, maar hun gastvrijheid kent geen grenzen, dus eten geblazen, is het motto.

Vandaag zijn we de hele dag bezig geweest met mijn toerisme informatie door te geven aan Igor. Regelmatig krijg ik van hem te horen dat mijn informatie meer dan zeer nuttig voor hem is en voor zijn eco project. Zijn project is een rustgevend kleinschalig vakantie park waar eco toerisme van groot belang is. Via internet is dit project zichtbaar onder de naam http://www.ecotourism4you.ru/ . Voormalige oude boerenwoningen, gelegen op 1 uurtje rijden vanaf Voronezh in Centraal Rusland, worden geheel opgeknapt  met niet alleen het doel om daar zoveel mogelijk toeristen te krijgen om eens goed geld te verdienen, maar dit project is juist opgezet om de lokale bevolking in dit project werkzaam te laten zijn, om zelf hun kostje te kunnen verdienen. Het mini plaatsje is gelegen in een landschap die veel op Zuid Limburg doet denken. De rivier de Don stroomt nabij het complex , zodat er watersport kan worden bedreven. In het wild leven vele kleine - en wat grotere dieren. Men kan er heerlijk wandelen, fietsen. De natuur is afwisselend tussen akkerbouw en rotsformaties.  De maaltijden aldaar zijn typisch Russisch, dus veel en overheerlijk. Ik kan u alleen maar adviseren eens op de bovengenoemde site te gaan kijken. Wie weet.

Toen we rond 17.00 voor vandaag klaar waren, gingen we naar het appartement waar ik dus tot mijn vertrek zal verblijven. De vrouw van Igor (moeder van 4 kleine kindertjes) was er speciaal vanuit hun huis naar mijn tijdelijk Russisch verblijf gekomen om uitgebreid voor ons te koken. Tongstrelend en veel was de maaltijd.

Donderdag 23.09.2010 Mijn gastgever is ook professor op de Universiteit, zoals ik eerder vertelde, en geeft vanochtend 2 lange lesuren over architectuur. Dat  geeft mij de kans om eens langer uit te slapen dan normaal. Voor mijn ontbijt heb ik eindelijk toegang tot een lekkere warme douche, dat heb ik in geen dagen gehad. Ontbeten, naar muziek geluisterd op mijn laptop, boek gelezen en toen was het 10.00 uur, het moment dat ik door Igor wordt opgehaald voor mijn trip naar de universiteit waar ik kan internetten. In het appartement waar ik was, is geen internet en geen WI FI en dus kan ik mijn computer daarvoor niet gebruiken. Igor komt terug vanuit zijn leslokaal met de mededeling dat zijn studenten mij willen zien om te vertellen over de structuur van mijn Nederlands stad waar wij wonen. We hebben het een en ander op internet opgezocht en kunnen, tezamen met mijn Nederlandse foto's , wel het een en ander vertellen over mijn gemeente ondersteund met mijn beelden over mijn stad. Ongeveer 40 studenten kwamen naar mijn les en toen ik net bezig was kwamen er ongeveer nog zo'n 40 personen bij in de klas. Mijn les gaf ik in het Engels en Igor vertaalde dat in het Russisch. Ik ga er van uit dat de studenten ook Engels hebben geleerd en dat bleek ook. Hun probleem is dat men wel Engels geleerd hebben maar nauwelijks met anderen in het Engels kunnen converseren. Men is dus onzeker en dus doet men het niet.

In de ochtend werd mij verteld dat om redenen bij mij bekend, ik niet meer in het appartement kan blijven. Ik ga verhuizen naar het huis van mijn gastgevers, en dat is een mooi huis. Na mijn lesgeven zijn we verder gegaan met ons eco toerisme project en we schieten al behoorlijk op. Na het werk zijn we richting zijn huis gegaan alwaar zijn vrouw heerlijk voor ons gekookt heeft. Voordat we aan tafel gingen heb ik met hun 4 kleine kinderen gestoeid tot deze en ik moe werden. Aan tafel hebben we lekker een wijntje zitten drinken na de maaltijd en zijn op tijd naar de slaapkamers gegaan.

Vrijdag 24.09.2010 Om 06.30 wekt de wekker me. Ik ben in het huis van Igor en zijn vrouw met 4 kleine kinderen. Twee van de kinderen  moeten naar school toe. De familie woont in een buitenwijk van de stad Voronezh. Mooie huizen, sommige zijn nog aanbouw, sommigen in verband met de economische crises is de bouw gestaakt. De wegen zijn nog niet aangelegd, dat komt later pas. Na het ontbijt rijden we naar de stad en belanden in een dagelijkse enorme file. Net op tijd bereiken we de school voor de 2 jongens. We hebben een afspraak buiten de stad. Een vrouw zou met ons meegaan echter die meldt zich ziek. Dan maar met zijn tweetjes op weg naar de skibergen ? van Voronezh. Na een half uurtje rijden zie ik geen bergen maar heuvels die een hoogte hebben in vergelijk met de heuvels in Zuid Limburg en die van de Ardennen. Hier ligt een heuvelachtig terreintje waarin diverse kleine skiliftjes staan. Nu nog staan er alleen nog maar de palen en in de winter, dat is van november tot en met maart, wanneer er genoeg sneeuw ligt, worden de kabels getrokken en er dan wordt er geskied. De entourage is eenvoudig. De toiletten zijn een ramp. Er komt een andere auto aangereden. Hierin zitten de mensen die het project hebben en ze hebben vragen aan mij wat ze met het terrein in de zomer kunnen doen,immers dan levert het geen geld op. IK doe hen diverse voorstellen en na een uurtje, zonder iets te drinken te hebben gekregen, gaan we weg. Onderweg krijgt Igor vele telefoontjes. We zijn uitgenodigd bij een lerares Engels (Irina) die me graag wenst te spreken. Ze verteld me dat er nu 25 privé schooltjes Engels zijn in de stad maar er geen droog brood mee valt te verdienen. Als tip geef ik haar mee om eens contact op nemen met managers en hun staf van toerisme organisaties. Er wordt door velen van hen nauwelijks Engels gesproken op een paar na die ik wel trof. Het volgende telefoontje brengt ons naar een reisbureau die weet dat ik in de stad ben en Marina, eigenaresse van dit reisbureau, biedt me een stadswandeling aan. Ze spreekt perfect Engels. We lopen gezamenlijk op voor een korte stadswandeling in de zon. Marina vertelt 100 uit over de geschiedenis van de stad en over de voor Russen zeer bekende poëten, die voor mij geheel onbekend zijn. We bezoeken ook een Nonnen klooster, een prachtig gebouw met aansluitend een prachtige tuin met graven van 1/2 de jaren 1600. De jongens van Igor moeten uit school gehaald worden om half zes. Dat zijn lange dagen voor de kinderen van 08.30 tot en met 17.30 uur en dat 5 dagen in de week. Vandaag moeten ze wat langer blijven, er is een bijeenkomst tussen de ouders en de lerares (ze verdient nog geen 300 euro per maand / een bibliotheek medewerkster krijgt de helft hiervan als salaris). Ik mocht er bij zitten en heb getracht om dat een tijdje vol te houden. waar de discussie overging, dat weet ik niet, het ging natuurlijk in het Russisch. Wat ik wel kon volgen is dat de kinderen hier het schuinschrift wordt bijgebracht zoals dat mensen van vroegere tijden ook hebben geleerd op school. Het ouderwetse leerpatroon is voor mij zichtbaar. Het treffen tussen de ouders en de lerares duurt tot circa 19.15 uur en daarna naar huis. Het eten wordt voorbereid en voordat de kinderen allemaal onder de wol zijn en gaan is het inmiddels rond  22.00 uur. Tijd voor ons ook om naar bed te gaan. Het was een zware dag voor mij.

Zaterdag 25.092010. Ik heb vandaag uitgeslapen tot half negen. De 4 kleine kinderen en hun ouders zijn allang op en zijn boodschappen doen en andere zaken aan het regelen. De zon schijnt. Helaas was men vergeten mijn ontbijt klaar te zetten. Ik heb weer eens een warme douche kunnen nemen. Dat is niet alle dagen mogelijk geweest. De katten in het huis spelen rond me heen. De familie zal tussen 10 en 11 uur weer terug komen en dus heb ik de tijd om dit verslag te tikken en mijn foto's in de computer te doen.

Om 11.00 uur is de familie thuis gekomen, er wordt gewerkt aan het ontbijt. Ik heb nu best honger. De familie eet warme kleverige rijst met daarop warme kip.Als toetje hebben een soort van harde grijze massa, waarvan ik geproefd heb, die lekker zoet is.

Vanmiddag hebben we uitgebreid over het eco project gesproken hoe dat in elkaar gaat zitten. Er zijn  plannen voor een Wigwam dorp, een Datsja park, volkstuintjes , sport en recreatie, een boerderij waar stadskinderen leren hoe groenten en fruit gekweekt worden. Ook moeten ze te weten komen over de dieren op de boerderij en er komt een plaats waaronder glastuinbouw wordt gedaan. Een Datsja dorp zoals ik hem dat voorstelt, is het ultieme voor Igor.

In de omgeving kan men allerlei sporten bedrijven maar ook lekker rustig relaxen in een heerlijk rustige omgeving. In het restaurant kan men vervolgens gaan genieten van Russische maaltijden, waaronder pannenkoeken.

Het is een heerlijk zonnige en warme dag en het is eigenlijk zonde om binnen te zitten. We hadden veel plannen om de omgeving te gaan ontdekken, zoals bijvoorbeeld een bezoek aan een museumdorp, die niet ver van Voronezh is gelegen. Toch is er gekozen voor een familiedag. De vader werkt veel en is dus niet altijd thuis met zijn kinderen. In het weekend met hun weggaan zou niet goed zijn.

Vanmiddag, toen de zon op zijn warmst was, hebben in het naaldbos, dat vlak achter hun huis is gelegen, lekker en ontspannen gewandeld. Ik heb nog getracht om naar Nederland te bellen met het ingangsnummer 0031 om even met mijn vrouw, die thuis is, te praten. Elke keer als ik 0031 bel vanuit deze plaats lukt het mij niet met thuis contact te krijgen.

Later blijkt dat je 00 niet moet gebruiken in Rusland maar gewoon 31 voor Nederland. Ook toen kon ik weer geen contact krijgen.

Zondag 26.09.2010 Vanochtend vroeg opgestaan. De familie gaat op zondag naar de kerk en ik ga mee. Hun Russisch Orthodoxe kerk is gelegen in de stad en binnen een 1/2 uurtje zijn we er. Er zijn niet als in Nederland verschillende missen op zondag, maar het lijkt er op dat het 1 lange mis is. Dus toen we binnenkwamen was de dienst allang bezig en je ging gewoon de kerk binnen. De kerk is behoorlijk nieuw en er hangen verschillende schilderijen van Heiligen die voor de Russen van groot belang zijn.Bij het binnenkomen bij de kerk slaat men kruistekens, wanneer weer iets verder de kerk ingaat worden er weer kruistekens geslagen. Er worden gedurende dienst heel wat kruistekens geslagen.

Binnen in de kerk wordt er gerestaureerd, de steigers staan in de kerk met de daarbij behorende ladders. De Geestelijken gaan in de dienst voor en er wordt veel gezongen.Ook wordt er geld opgehaald voor armen. Op de verschillende altaars worden gebeden gedaan en weer gezongen en weer kruistekens geslagen. Na 1 uur in de kerk geweest te zijn, gaan we ontspannen met de familie. Het plan is om naar een soort van waterkranen te gaan om daar verkoeling te zoeken. Het is warm, inmiddels is het 23 graden Celsius.

Helaas gaat dat voor mij niet door. Ik krijg de mededeling dat een kennis uit Nederland mij een uurtje wilt zien en lekker een biertje met me wenst te drinken. Dat hebben we dan gedaan. Wij met zijn tweetjes en niet met de  Russische familie erbij. Even later treffen we ons weer allemaal en gaan we kijken naar de hardloopwedstrijden kijken in deze zonovergoten stad.

We slenteren naar de klimwand waar de twee kinderen van Igor deze wand bestijgen. Het is inmiddels half vier. Vanochtend om 7.30 hebben wat gegeten en tot nu toe nog niets. We rijden naar Igor zijn huis voor het late middageten. Igor gaat met zijn vrienden naar de sauna en zal rond 20.00 uur terug zijn. Ik ga voor 2 uurtjes slapen. De laatste week was slopend voor mij.

Maandag 27.092010. Ik mag uitslapen. De kinderen worden door Igor per auto naar school gebracht. Igor gaat aansluitend naar zijn Universiteit voor zijn bezigheden. Gaila, Igor zijn vrouw, studeert weer aan de Universiteit, tezamen gaan we met de bus naar de Universiteit, een ritje van, naar zeggen 7 minuten. Met de kinderwagen en twee kinderen gaan we de propvolle kleine bus binnen. Door middel van het inzetten van de kinderwagen krijgen we wat meer plaats. mensen willen zich niet onnodig stoten tegen de kinderwagen. In de bus zitten buiten de chauffeur ook de kaartjesverkoopster. Lekker voorin op een goede stoel. Wij staan geheel achteraan in de bus en er is geen mogelijkheid om de kaartjesvrouw te bereiken. Gaila geeft gewoon aan de mensen die voor haar staan geld door, die het dan weer doorgeven aan de volgende mensen, zodat het uiteindelijk bij de kaartjesverkoopster terecht komt. In omgekeerde volgorde komen de kaartjes en het teveel betaalde bedrag terug bij Gaila.

Ik weet niet of dat zo ook overal in Nederland ook zou werken. Ik vertel Galia over onze chipknip kaartjes voor openbaar vervoer en ze vindt het idee geweldig. Niet na 7 minuten maar na 30 minuten hobbelen met de bus staan we in het centrum van de stad. Gaila en ik gaan naar de universiteit, kruisen de hoofdwegen door middel van tunnels. In deze tunnels zijn er diverse soorten van winkeltjes. Bij de universiteit aangekomen , gaan de 2 kinderen naar de kinderopvang. Igor en ik gaan naar de Universiteit bibliotheek om zijn project te vervolmaken. Een snelle hap rond 3 uur is de middagmaaltijd, een beker warme chocolademelk erbij en dan verder met het project. Om 17.30 uur moet Igor zijn 2 andere kinderen uit school halen, dat is ongeveer 20 minuten rijden met de auto. Toen we bij de auto aankwamen, bleek deze niet te starten. Igor had vergeten deze ochtend om zijn autolichten uit te zetten. We probeerden de zware auto aan te duwen, maar dat gaat niet. Er wordt dan gewoon iemand op straat aangesproken om ook te helpen duwen. Ook nu het aanduwen lukt weer niet. Dus dan biedt de helper aan om zijn auto te halen om de auto van Igor aan te slepen. Na menig aantrekken van de auto lukt dat ook niet, en hij stopt zijn pogingen. Wat nu ?,  Igor gaat de straat op, vraagt een automobilist om hulp. Deze parkeert zijn auto bij de auto van Igor, beiden halen hun accu er uit. In de auto van Igor wordt de andere accu er even ingezet, de contactsleutel wordt omgedraaid, de motor slaat aan. De motor draait van Igor zijn auto stationair , de accu's worden weer in beide auto's op zijn plaats gesleuteld, Igor betaald de gastvrije man 100 Roebel en ieder gaat zijn weg. Dus geen wegenwacht in Rusland, men helpt elkaar.

Na de kinderen van school gehaald te hebben, gaan we nog even langs bij een andere , voor mij onbekende man, die een 25 etages hoog 4 sterren kuurhotel gaat opzetten met behulp van Doctor Bernhard, specialist in Israëls hartcentrum.

Ik heb even naar het ontwerp en de maquette gekeken, vroeg hem wat ik voor hem kon betekenen, kwam niet echt een antwoord uit. Na een 3/4 uur zijn we weggegaan. We hebben een uitnodiging om bij de familie van Marina (ze heeft een reisorganisatie en ik had haar al eerder gedurende deze reis getroffen) te komen dineren. Marina, haar man en twee dochters hebben een geweldig mooi huis, gelegen aan een bosrand. Er zijn in Rusland niet alleen de oude Stalin flats, maar ook geweldig mooie huizen, zoals ook het huis waar Igor, Gaila en de 4 kindertjes in wonen. Deze zijn zelf gebouwd door middel van hun eigen geld. Bij Marina aangekomen, ziet ze dat ik nu wel echt heel moe ben. Dat is waar, morgen moet ik een thuis dag hebben en lekker uitslapen. Er wordt op zijn Russisch vorstelijk gedineerd. Men heeft alles uit de kast gehaald om mij te plezieren. De dochters studeren muziek. De oudste dochter speelt op de piano van klassieke tot iets moderner muziek en zingt er als een nachtegaal bij zoals het Ave Maria. Rond 22.00 uur ben ik zo moe en wil naar bed. Ik vraag Marina toestemming om te gaan en na uitgebreid op zijn Russisch gekust te zijn, gaan we huiswaarts en direct ga ik naar bed.

Dinsdag 28.09.2010 Vanochtend tot half negen uitgeslapen. Vandaag wordt een afrondende en rustige dag. Ik heb dat Igor laten weten, ik wil me voorbereiden op morgen een lange dag.

Ik merk dat ik verhoging heb, 1 van de kindertjes van Igor heeft dat ook. Heb ik dit van zijn kind gekregen. Het is niet leuk omdat te hebben, zeker niet wanneer je morgen fris en vrolijk op reis gaat naar huis. Ik hoop wel dat ik me morgen beter voel.

In de loop van de dag pak ik mijn koffer in, voor zover dat nog nodig is. Ik heb uit mijn koffer geleefd gedurende mijn verblijf in Rusland, dus veel valt er niet in te pakken. Ik ga vanavond op tijd naar bed. Ik wil uitgerust aan mijn reis beginnen. Afspraken voor vandaag zijn afgezegd. Het is nu genoeg. Ik heb mijn doel bereikt, namelijk Igor is bijzonder tevreden over dat wat ik heb hem geleverd en geleerd.

Woensdag 29.09.2010 De koorts is niet over helaas. Ik werd ook nog vanochtend wakker met hevige buikloop. Dat vlak voordat je met 3 verschillende vliegtuigen naar Nederland gaat afreizen. Wat is wijsheid. Na 6 x naar de WC gerend te hebben, heb ik uiteindelijk een pil ingenomen die de buikloop tijdelijk kan stoppen. Met pijn in mijn buik, met enige verhoging in temperatuur, moeten we uiteindelijk wel naar het vliegtuig. Ik hoop maar dat het rustig wordt en blijft in mijn buik. Gelukkig stabiliseert zich mijn pijn in mijn buik. Ik ben er heel erg moe van, maar ja ik wil naar huis. Gedurende mijn 3 verschillende vluchten eet ik niets en drink warme melk. Tot aan huis bleef ik slaperig maar behoefde ik niet te rennen naar het toilet. Gelukkig maar.

Moe en voldaan met betrekking tot deze reis, val ik in diepe slaap in mijn eigen bed.

Fred Vorstenbosch

Armenie, een geweldig apart en veilig vakantieland.

Fred Vorstenbosch in Armenia van 27/07/2010 tot 08/08/2010.

 

Welkom in het land van Legendes!

Dinsdag 27/07/2010

Armenie ligt op circa 4,5 uurtjes vliegen vanaf Amsterdam. Met Armavia airlines, vlieg je in modern materiaal van Amsterdam, over Duitsland, Polen, Oekranie, Rusland, Georgie en daarna land je in Yerevan.

Het vliegveld is gelegen op korte afstand van de hoofdstad. In Armenia, welke iets groter is dan Nederland, wonen circa 4,5 miljoen mensen. De hoofdstad is Yerevan en is niet te vergelijken met andere Oost Europese steden die ik tot nu toe gezien heb. Het centrum van de stad is indrukwekkend en modern en practisch iedere avond zijn er gekleurde waterfonteinen aan het spuiten, welke begeleid worden door heerlijke klanken van lichte en klassieke muziek. Dit moet ik beter eens gaan bekijken, want het pas mijn eerste avond in Yerevan. Mensen zitten tot laat in de nacht in cafeetjes rond het zwanenmeer met elkaar te kletsen en eten en drinken.

Er zijn verschillende wijken in Yerevan. De eerste welke we passeren is het Las Vegas wijk van Yerevan. Veel wordt er gegokt in vele kleurrijke gokhuizen. De een nog mooier voorzien van lichtjes dan de andere. Een andere wijk is genoemd naar Bangladesh, gezien het type van flats (lijken verdacht veel op de oude Russische massa flats) zoals ik ze zag.

Armenia wordt onder meer begrenst door Georgie,Iran, Turkije, Azabadjan, etc. Als je naar Turkije zou willen gaan moet je eerst door Georgie reizen. Een directe verbinding met Turkije, mede gezien de geschiedenis tussen beide landen, heeft dit onmogelijk gemaakt. Ook kan je niet zomaar de grens oversteken naar Azrbadjan.

Via goed begaanbare wegen wordt ik naar mijn appartement gebracht in Yerevan, welke gelegen is op loopafstand van het centrum. Het gebouw is oude Russische stijl, maar ik mag niet klagen over mijn appartement.

Volgens de chauffeur die me ophaalde van het vliegveld is Yerevan niet alleen een gastvrije stad maar ook een heel veilige stad. Rond 22.30 uur, toen ik in het centrum van de stad was, waren er nog heel veel mensen in de stad.

Er zijn verschillende bierbrouwerijen en natuurlijk ook fabrieken waar wodka, wijn en heerlijke Armeense Ararat brandies worden gemaakt. Zeker zal ik deze komende dagen ze gaan proeven.

Kunst en cultuur gaan hand in hand met elkaar in Yerevan. Ik ben benieuwd wat ik allemaal nog verder gaat zien en beleven.

Vele westerse moderne hotels zijn in Yerevan te vinden en kunnen ook geboekt worden door mijn gastgever LLC Elitar Travel in Yerevan, http://www.armeniaholidays.com/ . Ik ben gevraagd door de PUM (http://www.pum.nl/) om deze reisorganisatie te gaan assisteren en begeleiden in hun toeristische werkzaamheden. Dit is waarschijnlijk al mijn 25 ste missie voor de PUM (vrijwilligers organisatie) en het bevalt me. Ik kom in landen waar nog niet veel Nederlanders zijn geweest. Leuk om deze landen te ontdekken en mensen te informeren over mogelijkheden van Armenia door middel ondermeer dit reisverslag.

Toen we landen, konden we gelijk onze horloges 3 uur voor uit zetten. Ik landde om 19.00 uur Nederlandse tijd en het was gelijk 22.00 uur plaatselijke tijd in Armenia. Voor Armenie heb je een geldig paspoort nodig. Een visum koop je voor 7 Euro op het vliegveld. De kapitein in het vliegveld deelde ons mede dat bij landing de buiten temperatuur 30 graden was. Dat is even wennen om sávonds 22.00 uur. Gelukkig heeft het appartement waar ik verblijf een airco.

Het is inmiddels 01.00 uur Armeense tijd, en ik ga maar naar bed om aan de nieuwe tijd te wennen.

Woensdag 28/07/2010

In het appartement legt vers brood, kan ik koffie of thee zetten , eieren bakken, dus een beetje voor mijzelf moet ik iedere ochtend zorgen.

Even wat basis toerisme informatie over Armenie. (zie Yerevan Guide voor meer informatie) Er zijn vele kunstuitingen zoals beelden in de stad , op pleinen en in parken. Er is veel cultuur te vinden in Yerevan zoals vele (historische) musea, kunst gallerijen, circa 15 theaters, verschillende culturele organisaties, natuurlijk Aram Khachaturian Concert Hal, kamermuziek theater,etc.

Uitgaan mag natuurlijk niet ontbreken, cafees, bars, vele lokale - en internationale eetgelegenheden, u zult zich niet vervelen, tenzij men dat wenst om rustig een boek te lezen en zich terug te trekken op zijn (hotel) kamer of  rond het zwanenmeer. Bent u gek op winkelen, bijvoorbeeld een leuk souvenier voor thuis of voor vrienden vinden, ook dan zult u beslist aan uw trekken komen in de verschillende winkels en op de lokale markten.

Meer zien van Armenia: Via de reisorganisatie waar ik door ben uitgenodigd zijn natuurlijk verschillende reizen in Amenie te maken. Of dat gewoon een stadsrondrit is, een rondreis, wandelen, fietsen, cultuur, natuur, winter of juist uw vakantie, met of zonder internationaal sprekende talen gids. U kunt ook een Hertz auto voor 1 of meedere dagen bij hen huren. Of boek een taxi via hen, zekerheid voor alles!

Natuurlijk kan men ook met het openbaar vervoer gaan. In Yerevan rijden metro's, taxies en bussen. Let wel op, Armenia heeft niet alleen zijn eigen taal maar ook zijn eigen alfabet. Veel jongeren spreken een buitenlandse taal.

Klimaat: Continentaal klimaat. Vochtigheidsgraad laag. Zomers kunnen de temperaturen oplopen tot wel 40 graden Celsius. In de winter kan de temperatuur teruglopen tot min 10 tot 15 graden. Door de verschillende landschappen en bergen in Armenie, kunnen de temperaturen ver uit elkaar lopen.

Voor meer informatie zie: http://www.armeniantravelbureau.com/

Electriciteit: gewoon 220 volt en men hoeft geen verloopstekkers mee te nemen.

Banken zijn 6 dagen op de verschillende tijden geopend om geld te wissellen.

Om 10.00 uur wordt ik opgehaald om aan mijn vrijwilligerswerk te gaan. Ben heel benieuwd wat deze nieuwe dag in Armenie me gaat brengen.

We reden weg van het appartement alwaar ik verblijf, de zon was al behoorlijk op temperatuur, welke in de middag opliep tot ongeveer 37 graden celsius. Het vreemde is dat deze temperatuur niet zo heet aanvoelt als in Nederland. Eigenlijk is het best wel uit te houden.

Gedurende de ochtend hebben we aan - ice breaking - gedaan en de echte vragen langzamerhand op papier gezet zodat we meer struktureel kunnen werken in de loop van de dagen dat ik in Armenie zal zijn.

We reden door behoorlijk drukke straten en met ook veel westerse auto's maar ook de oude Lada's zijn er nog volop te vinden. Ik kreeg nog een kleine rondrit door overigens een schoon Yerevan. Oude gebouwen en moderne style gebouwen wisselen elkaar af. Verschillende soorten van kleine en grote winkels in winkelstraten en gelegen aan drukke boulevards met veel westerse merken welke in kunnen Yerevan gekocht worden. Ik kan me indenken om bij de operahuis te gaan zitten, gelegen aan een meer, met een lekker glas wijn en dan lekker mensen bekijken. De mensen lopen er modern bij, de jongeren gekleed in moderne kleding al flirtend naar de andere sexe.

Dus veel ouderwets zult u niet in Yerevan aantreffen. In Armenia kan je ook als 50 plusser en single reizigers heerlijk ontdekken door middel van een uitgestippelde fietstocht van 8 dagen voor de matig geoefende fietser. Voor de getrainde fietser zijn er werkelijk prachtige bergfietstochten gedurende 15 dagen te fietsen. Wel, zoals ik begrepen heb, je eigen fietsen meenemen naar Armenia. U zult opvallen, fietsen is niet het ding voor Armeniers. Natuurlijk kan je het je meer gemakkelijk maken door middel van een 8 daagse culurele rondreis in een goede en rookvrije bus. Men slaapt iedere avond in een ander hotel en streek en leert heel veel van het land Armenie kennen. Volgens de reisorganisatie draagt de chauffeur en reisleiding zelfs de koffers van 50 plussers naar en van het hotel. Wat een service!

In de middag zijn we rond 15.00 uur gaan lunchen.Dit is een normale tijd om te gaan lunchen. Op nog geen 5 minuten lopen van mijn werkplek zijn meerdere luxe restaurants gelegen. Ik had Nederlandse honger naar iets met kaas en melk erbij. Voor Armeniers iets vreemd, ze eten gedurende de lunch een warme maaltijd inclusief vlees. De chefkok gaf ons een rondleiding in zijn nieuwe resaturant tot in de keuken toe. Hij verteld dat hij ook workshops koken geeft.

Terug naar mijn vrijwilligers werkplek. De medewerksters van deze reisorganisatie zijn verbaasd over mijn kennis en over de nieuwe mogelijkheden die ik aan hun toeristisch product kan gaan toevoegen en dan te bedenken dat ik pas mijn eerste dag tesamen met hen is.

Om 19.00 uur stoppen we met werken. Ik ben best moe en wordt naar mijn appartement gebracht voor 1 uurtje voor mijzelf. Vanavond rond 20.00 uur gaan we in een Armeens restaurant eten. BBQ is een welkome aanvulling van speciale maaltijden.

Eerst bezochten 4 verschillende restaurants, de een nog mooier en interessanter dan de andere.

Omdat we met elkaar wilden praten, kozen we voor een restaurant waar geen (luide) muziek werd gespeeld. Er werd een Armeense grill besteld. Het valt te vermelden dat de meeste groenten welke aangeboden worden (dus ook in supermarkten) biologisch geteelde groenten zijn. Dus wat let u als u op zoek bent naar gezonde maaltijden gedurende uw vakantie, u zult het in Armenie vinden. Het typische van Armeense maaltijden is dat er van elk produkt wat besteld wordt, slechts 1 schotel wordt opgediend. Men eet met elkaar van dezelfde schotels. Wijn, water, cola, bier bij de maaltijden is heel normaal. Ik eet niet zoveel en dus ging er veel voedsel terug naar de keuken.

We hebben vanavond heel wat gesproken over wat er van mij verlangd wordt, dus mijn programma voor morgen staat nu vast. Het is inmiddels over twaalven en dus tijd naar bed te gaan in mijn aicro appartement.

Donderdag 29.07.2010.

Na mijn zelf gemaakte ontbijt ben ik naar mijn vrijwililgerswerk gegaan. In de middag rond 3 uur is de warme middagmaal. Dit maal in een kelderrestaurant waar het heel gezellig is om te zijn. Typische Armeens brood, heel dun, heel breed, lijkt een beetje op een hele grote pannenkoek, aangevuld met veel salades en andere spijzen. De naam van dit brood is lavash.

Verder gegaan met werken voor deze reisorganisatie tot de avond. In een ander restaurant in Yerevan gingen we eten waar ook de gasten van deze reisorganisatie hun afscheidsdiner hadden. Ik kreeg de kans om in contact te komen met hun Spaanse en Italiaanse gasten van hen en daarmee te praten. Op mijn vraag of ze klachten hadden (typisch Nederlands deze vraag) of ze het naar de zin hadden gehad, of ze suggesties hebben, vertelden ze mij dat ze uiterst tevreden waren over de services van deze reisorganisatie en over de reis waren ze zeer tevreden. Na het diner werd ik hartelijk bedankt voor deze reis die ze gemaakt hadden, terwijl ik er niets aangedaan had. Grappig. Om 21.00 uur wilde ik deze maal eens vroeg naar bed. De directeur van deze reisorganisatie bracht me naar mijn appartement, maar voordat ik daar naar toe ging, reden we naar het gezellig en drukke centrum waar vele barretjes zijn, welke merendeels gelegen zijn aan het zwanenmeer, nabij het standbeeld van Khatchaturian, de Armeense componist, bekend om zijn muziekstukken onder meer van de zwaardans.

Na het gezellig treffen rond het zwanenmeer (zwanen zijn zeldzaam in Armenie) zijn we lopend naar de gekleurde spuitende fontuinen gegaan, alwaar op de achtergrond passende klassieke muziek wordt gespeeld. Een waar spektakel om te zien en te horen. Ondanks dat het 22.15 uur was, was het heel erg druk met toeschouwers. Later liep ik terug naar mijn appartement en viel als een blok in slaap. Ik was echt heel moe.

Vrijdag 30.07.2010

Ik sliep uit tot 08.30 uur en heb eigenlijk de hele dag bij de reisorganisatie doorgebracht. Tegen 18.00 uur zijn we richting mijn appartement gegaan om te gaan dineren. Eerst een ½ lter smakelijke Armeens bier en daarna de maaltijd. Gedurende het diner hebben we gezellig over andere dingen gesproken dan toerisme zoals over wel of niet samen wonen, trouwen, homo's en lesbo's en zulke zaken in Armenie.

Je gaat niet samenwonen in Armenia, dat past niet en men vindt dat niet juist. Eerst trouwen vanaf 18 jaar, eigenlijk moet je op je 21 ste getrouwd zijn en ben je 27 en nog niet getrouwd, dan kom je bijna niet meer aan de bak.

Homo's en lesbo's worden (bijna) niet geaccepteerd, maar er zijn in Yerevan wel clubs voor hen. Op het platteland wil men er niet over praten.

Het minimum inkomen is 100 Euro per maand. Een gemiddeld inkomen is zo'n 200 tot 300 euro per maand. Het pensioen is zeer laag, dus wonen vele oudjes bij hun kind(eren) in.

De vele typen auto's, van Wolga tot Mercedes, van Lada tot dure 4 wheel drives, de nieuwe auto's behoren dus veelal aan de bank tot ze zijn afbetaald. De oude auto's rijden soms langer dan 20 jaar.

Ik was dus rond 20.00 uur in mijn kamer, ik heb koffie gezet en tot 22.00 uur heb ik gelezen. Ben daarna moe in mijn bed in slaap gevallen.

Zaterdag 31.07.2010

Vanochend pas om 09.00 uur opgestaan. Het was warm in mijn kamer, ik had vergeten om op tijd de airco in te schakelen. Ging douchen en eten en omdat de zaak pas om 12.00 uur geopend werd, had ik de tijd om wat te gaan wandelen. In de straat naast me is een straatmarkt. Honderden kraampjes, bedekt met blauw zeil, tegen de hete zon,bieden allerlei koopwaar, van nieuwe spullen tot oude spullen aan.

Wat kwam ik tegen: Armeense handgeknoopte tapijten, barnstenen souveniers, kleding, geborduurde tafelkleden, muziekinstrumenten (fluiten, gitaren, etc), vele schilderijen, houtsnijwerken, ect. De markt is enkele kilometers lang en wanneer het niet te heet is, lekker om er langer op te vertoeven. Na een uurtje te hebben rond gedwaald, ben ik naar mijn appartement gewandelend, wel onder de bomen, want daar is het lekker koel.

Kopje koffie gedronken, nog wat in mijn boek gelezen en toen naar de zaak gaan wandelen. Ik was de eerste bij de zaak. Niemand was er nog en na een paar minuten kwam er gelukkig een medewerker die de deur opendeed. Gelijk werd er Armeense sterke koffie voor me gemaakt. En nu aan het werk.

Op tijd komen is in Armenia niet altijd gewoon, behalve bij de firma waar ik nu ben. Ze zeggen, jullie hebben het horloge en wij de tijd. Dat klopt ook, soms rennen ze zich rot, soms ze hebben genoeg tijd om te kletsen.

De dag ging, zoals gewoonlijk met werken door tot aan 17.00 uur. Iedereen was dan vrij, dus ik ook. Tot nu toe gingen we met twee personen ergens dineren, maar nu stond ik er alleen voor. Ik ging op een bankje zitten in de meest belangrijkste winkelstraat die verbonden is met de hart van de stad, namelijk het operagebouw, alwaar het zwanenmeer is gelegen. Het was warm en ik ging in de schaduw zitten en keek hoe de mensen door de winkelstraat hun contacten opdeden of gewoon hoe ze bij de dure merken winkels inkopen deden.Ik heb er zo'n 2 uurtjes gezeten en genoten van wat er rond mij om gebeurde. Veel erg jonge meisjes, korte rokken, mooi om te zien. Vlot gekapte jongens, op meiden jacht. Meisjes zijn vaak uitdagend gekleed. Wanneer de meisjes trouwen, moeten ze maagd zijn en dat weten de meeste jongens en gedragen zich er naar.

Rond 20.00 uur ben ik gaan eten. Het restaurant was leeg en ik zat daar alleen te eten. Bier, vlees, gebakken aardappalen, wat groenten, dit was mijn maaltijd. Na korte tijd ben ik weggegaan en vroeg me af of ik weer de fatastische watershow met allerleid kleurende fonteinen weer wilde zien. De keuze was of naar mijn kamer of weer naar de show. Deze begon om 21.00 uur en eindigt om 24.00 uur. Ik koos voor het laatste en had een beste tijd daar. Buiten de spuitende kleurrijke fontijnen, waren er veel mensen op de been. Ik genoot van de klassieke muziek en de kleurrijke fontijnen.

Naast me kwam een jonge moeder (weduwe) met haar dochter te staan. Zoals het gaat: het meisje (ik denk 23 jaar jong) vroeg me waar ik vandaan kwam en ze had meer vragen. Aldoende kwamen we in gesprek dat uiteindelijk tot 24.00 uur zou duren. Ze is leerling journaliste en vertelde honderd uit over wat ze aan het leren was. Ze zou me gaan mailen en later deze week wilde ze me een intervieuw afnemen die dan in de krant gepubliceerd gaat worden. Toen ik eenmaal in mij kamer was, heb ik nog een ½ uurtje gelezen en viel kort daarna in slaap.

Zondag 01 08 2010

Ik werd door de reisleiding/ chauffeur precies op tijd opgehaald. We reden binnen korte tijd de stad uit, op weg naar de bergen. Via afglijdende wegen, reden we richting de berg Ararat met een hoogte iets boven de 5000 meter.

Volgens het verhaal in de bijbel, strandde Noah met zijn boot hier op deze berg. Een fragment van de ark van Noah wordt in Armenie bewaard. Een verlaten landschap met op de achtergrond deze geweldige berg. De wegen nabij de bergen hier, zakken bijna elk jaar meer en meer scheef en dat schijnt, volgens mijn gids, niet te repareren te zijn, alhoewel ze verwoede pogingen hiervoor doen.

De weg gaat hoger en hoger en op een gegeven moment is er het einde van de weg. Hier is een klooster met de naam Khor Virap welke voor een gedeelte uitgehouwen is in de rotsen. Wat mij opvalt is dat er geen iconen en muurschilderingen zijn. In de rotsen zijn in de verschillende tijden heilige beeltenissen uitgehouwen. Er zijn verschillende ruimtes en in 1 van de ruimtes stroomt er heilig water uit de rotsen.

Ter info: Armenia staatsgodsdienst was reeds in het jaar 301 het Christelijke geloof. Nu zijn de meeste mensen in Armenie die het Christelijk geloof aanhangen.

Armenie heeft belangrijke en bekende personen voortgebracht. Een van hen is Charles Aznavour, bij u bekend als zanger.

Na het bezoek aan het klooster, waar vele bezoekers aanwezig zijn en niet alleen om de diensten bij te wonen, dalen we weer de bergen af en gaan op bezoek aan een tempelcomplex met de naam Garni, stammend uit de 1 eeuw na Christus. Rond dit complex, gelegen in de symphonie bergen is het prettig om te zijn. Nabij het marktje (huiden, snoep, jam, honing, etc ) is er een uit de oudheid stammende sauna welke lijkt op een aantal paaltjes die in de grond verankerd zijn alwaar heet water langs geleid werd. Heel speciaal. Je kunt er alleen onder begeleiding van een gids binnenkomen. Er zijn heel veel vossen in Armenia.

Verder gingen we naar een dorpje alwaar op een oude boerderij allerlei feesten voor toeristen worden gegeven zoals: Armeense trouwerij, leren koken, haken, leren schilderen,lavsh maken, etc. Een geweldige ervaring is de rust van deze streek.

We reden verder naar Meer Sevan, een prachtig blauw gekleurd meer, hoog gelegen in de bergen, waar menig toerist komt om te ontspannen en wandelen. Een bezoek aan het Klooster uit de 4 e eeuw is een must, welke niet te ver is gelegen van het prachtige meer.

We reden naar de wintersport plaatsen en informeerden ons over wintersport en zomer activiteiten. Rond 16.00 uur reden gedurende 1 uur terug naar Yerevan voor het diner en verdere ontspanning op deze indrukwekkende dag. Na mijn diner, die ik weer alleen deed, heb ik nog een tijdje op een bankje gezeten, genoten van het wandelen van de mensen in de winkelstraat. Vervolgens terug naar mijn appartement. Kopje koffie en mijn boek, daarna naar bed.

Maandag 02.08.2010

Werkdag en sávond heerlijk gedineerd.

Dinsdag 03.08.2010

Vanavond ben ik uitgenodigd bij Sati om bij haar thuis te komen eten. Sati werkt bij de firma waar ik nu ben. Ze is getrouwd en haar man en Sati hebben een baby.

Eten is later dan gemiddeld in Nederland en iedereen eet van dezelfde schalen.Men prikt met de vork van het bord of schaal wat men hebben wilt en eet dat op.

Sati had haar best gedaan. In haar piepkleine 1 kamerwoning, waarin de huiskamer ook het twee persoonsbed staat en ook het kleuterbed, werd de tafel gedekt met daar aan 6 zitplaatsen, waarvan 2 mensen op de zitbank achter de tafel kunnen zitten. In de kleine keuken werd de maaltijd getoverd, samen met haar zus die in Rusland woont en nu op vakantie is in Armenie.

De dames hadden hun best gedaan. Op het menu stonden: boersj ( een soort van meelprodukt welke voor mij veel op rijst leek, aangemaakt met vlees en kip), tomaten en komkommer, een andere scherp gekruide soort slierten groenten, brood, lavash (een plat en zeer dun brood, die je eenvoudig van het grote stuk lavash met de handen afscheurt), Armeense kaas. Sati had zelf zeer smakelijke vruchtensap gemaakt en werd in grote glazen ingeschonken. Een fles Armeense wijn completeerde het eerste deel van het diner. We kletsten lekker met elkaar, tot dit deel van de maaltijd klaar was. Twee soorten meloen werden op tafel gezet. Koffie werd ingeschonken en toen de door Sati zelf gebakken grote taart ter tafel werd op tafel gesneden in grote stukken en ons gegeven.

We hebben lekker zitten kleppen en genoten van de kook - en bakkunst van Sati. Na het diner ben ik rond 22.30 uur weer naar mijn appartement gebracht door een zeer druk centrum waar heel veel mensen nog genoten van het buiten zijn. In mijn kamer heb ik nog een hoofdstuk uit mijn boek gelezen.

Woensdag 04.08.2010 en Donderdag 05.08.2010 Werkdagen en s'avonds heerlijk gedineerd.

Vrijdag 06.08.2010

Vandaag reeds om 09.00 uur opgehaald voor een vlug bezoek aan 2 kerken gelegen op enkele tientallen kilometers van Yerevan. Met een Lada en snelle chauffeur reden we naar Echmiadrine Cathedraal. Rondom deze kathedraal zijn er vele gebouwen waarin nonnen en monikken wonen en leven.

In deze Cathedraal zijn geen banken. Er zijn wel schilderijen van Heiligen te zien, echter geen iconen, maar ze noemen deze wel zo. De cathedraal is indrukwekkend en omgeven door groene tuinen. Priesters lopen er af en aan. Hier is een fijne plek om rustig in het zonnetje te relaxen en te ontspannen. Het kloostercomplex rondom deze kerk is groot en wordt nog verder uitgebreid. Tijdens mijn rit naar zowel de beide kerken werden mijn verschillende verhalen verteld over de godsdienst in Armenia en over de kerken die ik gezien heb. Iets verder op de weg terug naar Yerevan ligt de Sint Gayaneh kerk. Via stijl oplopende trappen komt men in een geheel andere stijl kerk. Interessant is de grafkelder met een geschilderde afbeelding van een vrouw, die ik aanneem in deze grafkelder is gelegen. Het is een klein graf. Nu ben ik weer even terug op kantoor voor de koffie en daarna ga ik naar een twee musea.

Het Nationaal museum is gelegen in het centrum van Yerevan. 4 etages met historische opgravingen, tafelkleden, gebruiksvoorwerpen, oude wapens, potten, vloerkleden en nog veel meer. Fijn dat de voorwerpen zeer duidelijk en goed te zien zijn opgesteld. Bijna bij elk voorwerp is de verklarende tekst met betrekking tot dit onderwerp ook te lezen in het Engels. Nadat we het een en ander op onszelf gezien hadden (er zijn ook gidsen aanwezig die een heel gedetailleerd rondleiding geven) zijn we verder getrokken maar nu naar het genocide museum. Boven de grond is een gedenknaald en een eeuwig durende vlam, rustige muziek is er te beluisteren, toeschouwers zitten rustig naar de vlam te kijken en naar de muziek te luisteren. Via grote zuilen worden de provincies aangegeven waar de massa moorden hebben plaatsgevonden. Een indrukwekkend gezicht, een stilteplaats in de warme zon (40 graden).

We dalen het museum binnen. Ik krijg een Engelstalige gids toegewezen, die van begin tot eind een lezing geeft over deze massamoorden. Alles wordt gedocumenteerd. Er is toen (rond 1915 ?) een film van gemaakt en in 20 minuten te zien, die dit afschuwelijke laat zien. Er zijn vele foto's, getuigen, situaties van voor de verwoestingen, te zien. Indrukwekkend is een tweeledige foto. De eerste toont de stad, inclusief moskee, van voor de verwoestingen, op de andere foto's is dezelfde plaats te zien waarop de moskee alleen nog is te zien en de rest van deze stad is in puin. Ik vertel er liever niet gedetailleerd over wat ik in het museum gezien heb. Ga zelf maar kijken om te zien waar de mensen toe in staat waren en nog zijn.

Oordeel zelf. Overtuig uzelf.

Vrijdagavond ben ik uitgenodigd bij de twee directieleden van de firma thuis welke mij uitnodigde om naar Armenia te komen.

In eerste instantie dacht ik toen we bij hun huis kwamen, ben benieuwd wat ik achter deze facade van woningen zal aantreffen. Alles wat ik negatief dacht werd gelogenstraft. Een oud flat van buiten is een super modern flat aan de binnenzijde. Luxe meubelen, luxe keuken, een groot dakterras, grote kamers met alle moderne spullen. Alles wat wij in het zogenaamde rijke westen verwachten voor ons en onze kinderen stond daar ook. Het eten werd rijkelijk opgediend en de discussie over zaken werd geladeerd met menig glas voortreffelijkke Armeense Cognac. Brandy zouden we zeggen, ware het niet dat reeds in 1905 deze Armeense brandy toestemming kreeg om het van die tijd af COGNAC te noemen.

De spijzen aan tafel waren veel en veelzijdig.Een aparte zoetwater vissoort met een lange snuit stond ook opgediend. We discusierden over de vele mogelijkheden van Armenia, wel of niet in combinatie met Georgie, als vakantieland. We waren het met elkaar eens. Armenie heeft zoveel aan cultuur en natuur te bieden. Diep blauwe meren, de Ararat berg, kloosters, fiets vakanties, eco vakanties, fly and drive, etc. Noem het maar op en men kan er in Armenia van genieten. Ik neem aan dat mijn uitnodiger zich zal melden op de Vakantiebeurs in Utrecht. Inmiddels hebben ze zeer tevreden groepen uit onder meer: Polen, Duitsland, Italie, Spanje, etc. Nu nog de vriendelijke Nederlanders vertelde mijn uitnodiger.

Rond 22.00 uur ben ik naar mijn appartement gebracht. Hetzelfde recept: boek lezen en daarna naar bed. Op naar het volgende avontuur.

Zaterdag 07.08.2010

Om 09.00 uur wordt ik opgehaald voor een 250 kilometer reis door Armenie. Precies op tijd, zoals gewoonlijk, rijdt de auto voor. Een nette chauffeur en weer de perfecte reisbegeleiding. Sirik doet haar enorme best om het mij naar de zin te maken.

Binnen de kortste tijd zijn we uit Yerevan en volgen de Armeense grote weg nabij de Turkse.grens. De berg Ararat komt al snel in zicht. Langs de autoweg zitten mensen met hun koopwaar zoals abrikozen en andere vruchten. De zon schijnt uitbundig, in de auto hebben we vele gesprekken over allerlei onderwerpen. Na een tijdje de grote weg gevolgd te hebben, slaan we rechtsaf bij het bord Khor Virap. We rijden in dorpje in, waar we veel fietsers zien. In de stad zegt men dat fietsen niets voor hen is, dat is, volgens hun zeggen veel te gevaarlijk. Ik denk dat de waarheid is dat men liever in hun bolide rijden dan zich onde de warme zon uit te sloven op een fiets. Nog steeds zien we, maar nu oor ons, de berg Ararat met er vlakbij een ommuurd klooster in de directe nabijheid aan de Armeense grens vlakbij de Turkse grens liggen. Armenen kunnen niet de Turkse grens over, dit in verband met de geschiedenis van de Turkse genocide.  De genocide leeft nog zeker bij zowel de ouderen als de jeugd in Armenia. We parkeren de auto nabij een begraafplaats. Graven worden door families gekocht en bijgehouden. De grafstenen zijn werkelijk adembenemend. Hoge gepolijste grafstenen, met daarin de beeltenis van de overledene er in ge-etst. We lopen de trappen op en komen, door onder een poort heen te gaan, op het kloosterplein aan. Een Italiaanse toeristenbus heeft zojuist een groep toeristen gebracht. Een gids verteld honderd uit over het klooster en de geschiedenis er van. Zelf zoek ik de koelte in het klooster en bewonder de schoonheid er van. Onder het kloostercomplex is een smalle gevangeniscel waar, nu een heilige, zijn geisoleerde gevangenschap moest ondergaan.

Na enige tijd rond en door het klooster gewandeld te hebben, dalen we de trappen af en rijden terug naar de grote weg voor een bezoek (na circa 125 kilometer) een ander kloostercomplex met de naam Noravark. We rijden langs zeer kleurrijke voedsel en fruitstalletjes. Vele tientalen bieden hun etenswaren aan. Tegenover de fruitstalletjes, staan op hoge palen, nesten van ooievaars met op de verschillende nesten ooievaars met hu jongeren. Niet ver van hun nesten zijn meren. Je kunt gewoon naar die nesten lopen en de ooievaars vliegen niet weg.

Het landschap varieert van zware rotsen, zandstenen duinen, waar de zon niet kan komen of komt liggen in groene oasis dorpjes verscholen, die direct aan een stroompje water zijn gelegen. Een heel opmerkelijke natuur, vol van afwisselingen en tegenstellingen.

We komen op Areni wijn fabriek aan. In geen velden of wegen zie ik wijnranken. Overal fruitbomen waaronder appels, peren, abrikozen, etc. We zijn uitgenodigd om in het binnenste van deze wijnfabriek te komen kijken en van hun wijnaanbod te proeven. We dalen diep de kelders in waar grote eikenhouten wijnvaten, vol met wijnen, liggen opgeslagen. Het is er lekker koel. We gaan wijnproeven. Eerst rode wijnen en daarna rose en vervolgens witte wijnen. Het is nog vroeg in de dag en nu al stevig aan het proeven gaan,dat is teveel gevraagd. Ik proef een slokje rode, rose en witte wijn en wordt door de toastmaster geinformeerd, dat de lege flessen uit Armenie komen maar de kurken uit Portugal. Een heerlijke fles wijn kost echt bijna niets.

Tegenover de wijnfabriek is een wederom een rots met daarin holen. In deze holen zijn archelogen bezig met opravingen. Onder meer heeft men hier de oudste leren schoen gevonden die door mensen is gedragen. De schoenen zijn te zien in het oudheidkundig museum in Yerevan. Via een smalle weg, uitgehouwenn in de rotsen, stijgen we langzaam meer zeker (stijgingspercetage van 9 procent) door donkere bergspleten welke met bomen begroeid zijn. Iets verder draait de smalle weg richting zon en gelijk daarmee wordt de kleuren van de rotsen geheel anders. Na een tijdje gereden te hebben komen we bij een klein klooster complex. Door de priester word ik in het Duits  -wilkommen-  geheten. Ik laat hem horen dat ik uit Nederland kom en hij zegt dan - welkom -. De mensen worden door hem gezegend. Als we later in de openluchtbar een Cola willen gaan drinken, is de priester plotseling de barman. Hij zegt vrolijk tegen mij: God is goed, maar ik ben ook maar een mensen en moet toch ook eten hebben.

Er zijn vele mensen die deze twee kerkjes, zo hoog gelegen in de bergen, komen bezoeken. Je hebt hier niet alleen de kerkjes, waarvan 1 met een levensboom door middel van trappen uitgebeeld tegen de voorkant van de kerk, maar ook prachtige vergezichten.

We rijden in1 x terug vanaf dat wonderschone complex naar Yerevan. We bezoeken de drukke groenten en fruitmarkt. Wat ik tot nu nog nooit gezien heb is de manier hoe gedroogde vruchten via een soort van schilderachtige vormen gedrapperd op een achtergrond, tot een soort van schilderrij worden gemaakt. Het is een prachtig gezicht. Ik koop er eentje voor thuis. Dit is een, voor mij, uniek geschenk. Heel wat anders dan het regulaire toeristische cadeau, die hier ook te koop is.

Het is mijn laatste avond in Armenie. De firma http://www.armeniaholidays.com/  en heel het personeelzoals bijv oorbeeld An nie, Robert, Lola, Sirik, etc , inclusief het management heeft als verrassing een BBQ avond in de tuinen van een speciaal restaurant, welke gelegen is aan de rand van de stad mij aangeboden. Het personeel (vrouwen) laat me horen dat vanaf het moment dat ik hen begon te informeren over toerisme, dat ze veel van mij hielden. Ik kreeg mijn afscheids cadeautjes en tevens kreeg ik de uitnodiging om in april 2011 terug te komen. Wat een eer, wat een verrassing te horen dat de mensen me zo goed vinden.

We lopen nog even de stad in richting mijn tijdelijk appartement. Om 22.15 ga ik naar bed. Om 5.15 uur zal mijn wekker afgaan.

Zondag 08.08.2010

Vertrek naar huis. Rond 5.15 ben ik wakker. Niet door de wekker, maar ik stel me er op in.

Om 05.45 gaat de telefoon af, of ik al wakker ben.. Tien minuten later ben ik op weg door het donkere Yerevan naar het vliegveld.

Iets later dan gepland gaat het vliegtuig van Armavia vertrekken. Ondanks dat ik economy vlieg, zit ik ruim in mijn leren zetel en val later zowel in slaap. Gedurende de vlucht krijg je een ruime-, echte maaltijd aangeboden, die meer is dan alleen maar een droog broodje. Tien minuten te vroeg landen we in stromende regen op Shiphol. Een geweldige ervaring rijker in Armenie.

Armenie, een aanrader.

Fred Vorstenbosch

  

Zaterdag 07.08.2010

De dag voor vertrek maak ik een reis van circa 250 kilometer in Armenia.

Georgie State University dept tourism, mijn ontmoeting met Zizi

Fred Vorstenbosch in Georgië (26 mei 2005)

ontmoeting met Zizi.

Alhoewel ik al voor 2005 en tot mei 2008 in Georgië geweest ben en u al verteld heb over hoe mooi Georgië is, wat het allemaal de reiziger en toerist te bieden heeft aan gastvrijheid, ben ik u nog een verhaal schuldig.

Dat komt,omdat ik na 5 jaren weer plotseling contact kreeg met Zizi, een lerares van de Staats Technische Universiteit afdeling toerisme te Tblisi.

Het is vreemd, zo ben je elkaar een paar jaar uit het oog verloren, nu ineens vinden we elkaar via Facebook. Dus we zijn bezig om de banden weer te gaan verstevigen.

Zoals ik vertelde, Zizi was lerares toerisme op de bovengenoemde Universiteit. Ik werd uitgenodigd om toen 2 dingen te doen in Georgie:

1 Een reisorganisatie te helpen met mijn kennis m.b.t. toerisme

2 Les gaan geven aan de examenklas van bovengenoemde Universiteit.

Eigenlijk ben je er zo. Je boekt een ticket, gaat naar het vliegveld en je vliegt in circa 4,5 uur naar Tblisi, de hoofdstad van Georgië. Nu heb je een geldig paspoort nodig en geen visum. Gemakkelijker kan dus niet.

Ik werd afgehaald door de uitnodiger van de reisorganisatie die gespecialiseerd is in speciale reizen,zoals bergbeklimmen, paardrijden, fietsen, wandelen, raften en nog veel meer.Natuurlijk biedt deze firma ook rondreizen in de diverse varianten aan. Zijn doelgroepen zijn de toerist en de reiziger.

Ik heb in mijn vorige informaties over Georgië al veel verteld over het land, de gewoontes, gebruiken, feestdagen, speciale gelegenheden.

Waar ik niet veel over verteld is zijn mijn reiservaringen met de twee Universiteiten alwaar ik als gastdocent toerisme werkzaam was.

Dit verhaal gaat dus over de Technische Universiteit, afdeling toerisme, gelegen aan de rand van Tblisi.

Deze Universiteit is geen zeer grote Universiteit in aantal leerlingen en was in 2005 gevestigd in een heel oud hoog gebouw, waar het een en ander nog aan verspijkert moest gaan worden.

Vanuit mijn in het centrum gelegen eenvoudige hotel, maar met uiterst warm, behulpzaam en vriendelijk personeel, werd ik in de ochtend opgehaald door de vertegenwoordigster Laila van de reisorganisatie. We reden naar door het zeer drukke verkeer van de hoofdstraten, passeerden vele winkeltjes, propvolle bussen en busjes. Overal reden taxi's. Fietsen zag je er niet. De Georgiers vinden fietsen levensgevaarlijk. Daarentegen is het rijden met de auto, vind ik, een gevaarlijke kunst. Soms luid toeterend, soms gewoon uitwijkend zonder richting aan te geven, proberen de voertuigen zich een weg te banen door het drukke verkeer. Gelukkig dat er ondergrondse oversteekplaatsen zijn. Het is niet altijd goed om in de hoofdstraten de weg over te steken.

In een nauw kort straatje is het kantoortje van de reisorganisatie gelegen die me met de universiteit heeft uitgenodigd om naar Georgië te komen.

Ik wordt prettig ontvangen en na de begroeting is het tijd voor een sterke mok koffie die bijna altijd bestaat uit een soort van Moccona poeder koffie.

Koffie wordt duur betaald, maar wat is er voor ons duur in Georgië.

De levensstandaard is er voor ons erg goedkoop. Het enige wat duur is zijn de 4 en 5 sterren buitenlandse hotels in het centrum van Tblisi.

Na een tijdje de reisorganisatie van mij informatie te hebben voorzien, was het tijd voor mijn gastcolleges aan de toerisme afdeling van de universiteit.

Terug in de auto, terug in het drukke verkeer, al zigzaggend reden we naar de Universiteit, alwaar een medewerkster van de reisorganisatie mij heen bracht.

Je komt niet zomaar binnen in de Universiteit. Nadat je de draaideur bent doorgegaan, staat er pal daarna een controleur die je in het Georgisch vraagt wat je kom doen en waar. Gelukkig wordt ik geholpen door Laila en spoedig staan we voor een batterij liften die ons naar een van de bovenste van de circa 20 etages tellend gebouw zullen brengen.

Ik ben voor de Uni een bijzondere gast en mag dan ook gratis met de oude liften mee. De studenten hebben de keuze; of ze lopen gewoon via het trappenhuis naar hun leslokaal, of ze betalen aan de vrouwelijke (oude) liftgirl voor de rit in de lift. Het is wel apart deze ervaring. Vele studenten nemen toch nu vaker de benenwagen dan de lift. Ze gebruiken alleen de liften tegen betaling, indien de leslokalen op de hogere etages zijn gelegen. Zo sla je twee vliegen in 1 klap. Trimmende - traplopende studenten en geld vragen voor het gebruik van de liften en hun onderhoud.

Ik kom op 1 van de hogere etages aan. Het lijkt niet echt op een school, maar het is toch echt zo. Wij hebben een beeld van onze klaslokalen in Nederland. Deze zijn op dit moment (2005) geheel afwijkend van onze denkbeelden en klaslokalen. (de Uni die ik in 2008 in Georgie behulpzaam was met mijn kennis, was zeer modern).

Zodra ik of andere leraren het klaslokaal binnentreden, is het heel stil in het lokaal en de leerlingen staan beleefd voor de leraar op, tot het moment dat de leerlingen toestemming krijgen van de leerkracht om te gaan zitten. Oh ja, petjes zijn niet toegestaan in de klassen. De leerlingen zijn super beleefd en zeer leergierig.

Alhoewel ze allemaal Engelse les in hun pakket hebben, moeten ze eraan wennen dat ze het dan ook moeten verstaan en nog moeilijker, ze moeten terug kunnen praten, en dat is voor de leerlingen een vreemde uitdaging.

Ik wordt de bestuurskamer ingetrokken en voorgesteld aan diverse leerkrachten, waaronder Zizi. In de Uni zal ze me helpen om in de juiste klaslokalen te komen, me te voorzien van mij natje en droogje en hulp te bieden indien er geholpen moet gaan worden.

Trots word ik voorgesteld aan de leerlingenraad, die bezig zijn het geleerde in toerisme praktijk als oefening te brengen. Meisjes en jongens, vaak in de leeftijd 18 plus, luisteren zeer aandachtig naar me, wanneer ik hen kort vertel wat de reden van mijn bezoek aan de Uni is. Ze komen al direct met vragen die ik helaas niet direct ga behandelen maar wel zal gaan behandelen gedurende mijn gastcolleges.

De directeur verontschuldigd zich voor de staat van onderhoud van zijn Uni en vraagt mij of ik het niet koud heb. Het waait in de kamer van de directeur. Hij verontschuldigd zich met het feit dat er momenteel geen ramen in zijn kamer zijn, maar ze zijn wel besteld.

Ik stel hem gerust en ik maak de volgende opmerking:

Alle nadelen hebben ook zijn voordelen. Dus vraagt hij mij dit uit te leggen. Ik vertel hem het volgende: Als je geen ramen hebt kan het koud zijn en dat is een nadeel. Geen ramen als voordeel is dat je dan ook niet de ramen behoeft te wassen. De directeur lacht hartelijk om mijn opmerking, maar of hij er blij mee is?

Zizi wenkt me en verteld me dat de lessen beginnen en dat ik verwacht wordt in een eigen klaslokaal. Met de lift zakken we af naar de begane grond, steken het plein over en achter een zware eikenhouten deur, in een slecht verlichte zaal zitten zeer braaf een volle klas met meisjes en jongens studenten op me te wachten. Bij mijn betreden van de klas staan de leerlingen beleefd en muisstil op. Op mijn teken gaan ze weer zitten.

Ik vertel hen wie ik ben en dat ik heel informeel les geven zal. Dat is geheel in tegenstelling tot hoe de Georgische leerkrachten dat doen. Deze zijn zeer formeel bezig en gaven toen les gebruikmakend van oude stof uit een ver verleden toen toerisme nauwelijks een item was voor Oost Europese landen.

Gedurende mijn lessen mag er direct gediscussieerd worden, dat in tegenstelling tot de toen Georgische lesmethoden.

Ook dat is vreemd voor de leerlingen.

Eigenlijk vinden de leerlingen mijn manier van ontspannen en open lesgeven wel heel aantrekkelijk en grappig.

De leerlingen zijn een en al oor en slurpen zoveel mogelijk van mijn informatie op. Allemaal vragen ze om mijn @ mail adres zodat ze me kunnen schrijven. Ik geef aan dat dit beter via Zizi afgehandeld kan worden.

Ik geef de leerlingen, op een speelse manier, ook lessen over de taken, voor- en nadelen van reisleiding te zijn. Dit doen ik niet alleen mondeling maar ga ook oefeningen met ze doen. Als voorbeeld spelen we het waar gebeurde spel dat 1 van hun gasten plotseling dood is gegaan op de achterste rij in de toeristenbus terwijl ze onderweg waren naar een bezienswaardigheid . Ik vraag de leerlingen om door middel van het nabootsen van een toeristenbus, hun stoelen achter elkaar in 2 rijen te zetten, waarop de achterste rij een vrijwilligster als dood moet gaan zitten. Ik wijs iemand aan die voor chauffeur moet spelen en vraag een vrijwilligster, die ik dus aanwijs, om als reisleidster op te treden en het probleem van de dode persoon in de bus, op te gaan lossen.

Algehele hilariteit, je zult nu plotseling ,dat wat je net geleerd heb in de praktijk moeten brengen met daarbij je eigen kritische medeleerlingen. Het is niet eenvoudig. Uiteindelijk help ik hen uit de brand en geef hen de juiste oplossing voor dit dode probleem.

We doen meer oefeningen op deze manier. Bijvoorbeeld wat doe je als je als reisleidster in een niet roken toeristenbus geconfronteerd wordt met een gast in je bus die wel gaat roken en waarop de diverse gasten van je protest gaan aantekenen en de hulp van de reisleiding eisen. Als u het weet, laat mij dat dan ook weten. Ik weet wat ik zou doen.

?

Aan het einde van al mijn gastlessen, hebben de leerlingen veel geleerd. Dat zeg ik niet, dat vertellen de leerlingen mij en weer komen er leerlingen naar me toe en vragen ze mij of ze me mogen mailen. Ze zijn van plan een eigen project op te gaan zetten en indien er moeilijkheden c.q. vragen zijn willen ze mijn hulp hebben. Natuurlijk mogen ze me altijd mailen m.b.t. toerisme.

Zizi en haar staf hebben we Tblisi en omstreken laten zien. Geweldig wat een cultuur en natuur. Heerlijk uitgebreid gegeten. Lekkere wijnen gedronken, heerlijke lokale cognak gedronken. Examenfeesten meegemaakt. Natuurlijk naar het Shavnabada Klooster geweest, etc.

Leuk om dit vrijwilligers werk te doen, vind ik. Ik geniet er met grote teugen van.

Na 5 jaar later ben ik weer in contact met Zizi gekomen. Ze verteld me honderd uit over haar 2 kinderen die ze toen nog niet had. Ze brengt me weer in contact met sommige van haar / mijn leerlingen.

Ik hoop weer eens naar Georgië te komen. Dat zal een feest van herkenning worden.

Vandaag is het 26 mei, de nationale bevrijdingsdag in Georgië, die ik samen in 2005 in Georgië samen met Zizi en haar groep heb mogen vieren.

Georgiers zien toeristen als door God gezonden.

Wanneer komt u eens een keertje naar Georgië.

Gewoon doen.

Fred Vorstenbosch 26 mei 2010.

?

?

?

Noord Vietnam, mini trektocht

MIJN KORTE - TREKKING - REIS DOOR HET NOORDEN VAN VIETNAM.

Mijn vriend Son, tevens eigenaar van Footprint reisorganisatie in Vietnam, nodigde mij uit om een 2 daagse - trekking - tocht te gaan maken in het noorden van Vietnam. Wij waren er toch voor mijn vrijwilligerswerk en namen die uitnodiging met vreugde aan wamt wij wilden nu ook eens echt ervaren dat. VIETNAM IS BOOMING!

Zodra we in het centrum van Hanoi aankwamen, stond onze Footprint gids, de heer Tan met een brede glimlach op zijn gezicht, op ons te wachten.Hij was onze gids voor vandaag en deed zijn werk met veel plezier.

Nadat we de interessante stadstoer per riksja in Hanoi gemaakt hadden en onder meer bezoek hadden gebracht aan tempels, pagodes, het beroemde Mausoleum, werd het tijd om naar het station te gaan omdat straks met de nachttrein naar Sapa te gaan vertrekken. Maar voordat we in de trein stapten, hadden we eerst een heerlijk diner samen met Tan in het - verborgen restaurant - in Hanoi, de naam hiervan is Chim Sao.

Na van het diner genoten te hebben, bracht Tan ons naar het station en informeerde ons verder over de reisdetails voor de komende 3 dagen in de Noordelijke bergen en h euvels van Vietnam.

De nachttrein was geen luxe trein maar gewoon zoals dat in Vietnam is. Het was wel een aparte ervaring.

We hadden goed geslapen en de trein kwam om 6 uur in de ochtend aan.

Door de ramen van de trein konden we zien dat het mistig was en dat was ook wat we konden verwachten. Bij het uitstappen op het station zagen we een vriendelijke gids en chauffeur, die namens Footprint.reeds op ons stonden te wachten om ons naar Sapa te brengen.

Sapa is gebouwd gedurende de Franse koloniale tijd en deze stad is de uitvalsplaats voor reizigers die een bezoek willen brengen, gedurende een korte - of langere tijd, aan de vele volksstammen dorpjes die aan de voet van de heuvels zijn gelegen.

Oyn, onze trekking gids, liet ons de Footprint gedetailleerde map van trekking routes zien nadat hij ons verteld had over Sapa, het leven, de cultuur en samenleving.

We kwamen na een ongeveer 1,5 uur durende rit over spectaculaire wegen, na een lekkere douche en een lekker warm ontbijt, in de redelijk koude stad Sapa aan.

Direct na het ontbijt begonnen we met onze trektocht, maar eerst lieten we onze niet noodzakelijke bagage achter in ons hotel, zodat we niet te zwaar beladen onderweg gingen.

We begonnen onze wandeltoch,t die eerst over de hoofdweg liep en ons uiteindelijk bracht naar een heel rustig wandelpad alwaar we nauwelijks sporen zagen van toeristen en motorfietsen.

Deze - trek - was niet moeilijk voor mijn partner, alwaar deze voordat de trip aanving dat wel had gedacht We klommen over heuvels en vervolgens ging de route weer een beetje naar beneden om terecht te komen op de rijst terrassen alwaar we de diverse huizen van de Hmong stam zagen. We konden de scholen van de Hmung zien die op een afstandje waren gelegen. Oyn liet ons stoppen in de schaduw van een grote boom en begon ons te vertellen over het leven van de dorpelingen hier, hun cultuur, hun ontwikkelingen en hun samenleving. Het was zo interessant om hem als een persoonlijke gids te hebben, dus leerden we veel van hem over het leven, het doen en denken van deze dorpelingen. Hij vertelde onder meer dat de Hmung niet precies wisten hoe jong of oud ze zijn. Iets verderop waren knulletjes aan het vervelen bij jonge meiden, die in een groepje stonden. Oyn informeerde mij dat de Hmung jongens op meidenjacht waren en dat de jongens bezich waren om een Hmung meisje te stelen die dan later hun vrouw moesten gaan worden. het was een soort van kat en muisspel zo te zien.

Iets verderop zag ik een jong meisje (leeftijd onbekend) staan met een baby op haar arm. Ik schatte haar niet ouder dan 13 jaar. Naast bleek haar moeder te staan, ook met een baby op haar arm. We werden vriendelijk verzocht om thee te komen drinken in hun grote familiehuis, die gedeeld werd met kind met baby, moeder met baby, en oma en opa. Het was een geweldige ervaring. Als je ooit de kans krijgt, dan beslist doen! We vertrokken voor een 3 uur durende - trek - en kwamen in de thuisstreek van de Dao stam en die tevens de basis voor onze overnachting vanavond was.

We genoten intens van ons avondeten, spraken met onze gastheer, zo goed en kwaad dat ging en ik heb nooit zoveel wijn gedronken, zodat ik me aan het eind van de avond zelfs een beetje dronken voelde. Mijn bed was zeker geen 5 sterren hotelbed, maar we sliepen als os. De volgende ochtend maakten de kippen en eenden ons wakker. Toen we uit onze bedden kwamen was het ontbijt reeds voor ons klaargezet door onze gastgever.

Mevrouw May zei: pannenkoeken gemaakt uit bananen is mijn favoriet en dat maken we vaak voor onze gasten wanneer ze hier verblijven.

Het was jammer dat we gedag moesten zeggen tegen deze vriendelijke familie en we beloofden hun om onze vrienden te vertellen van ons verblijf, met de hoop dat onze vrienden op een dag ook bij hen zouden komen logeren.

De volgende dag was erg opzienbarend, we waren er gelukkig mee dat er een heerlijke zonnetje scheen op de tweede dag van onze trekking. Oyn liet ons meer van de verborgen plekken zien op onze weg terug in de middag naar Sapa.

Footprint had voor ons een fijne kamer geregeld met uitzicht op de vallei van Sapa en de Fansipan bergen.

We hadden een ontspannende middag in Sapa en genoeg tijd om eens rustig zelf rond te kijken en te genieten van de kleurrijke - en vriendelijke bevolking.

Oyn zei: ik ben wel beschikbaar voor jullie indien jullie dat wensen. Gewoon even contact opnemen met de receptionist van het hotel en dan ben ik direct bij jullie om jullie te assisteren. Ontdek Sapa met zijn tweetjes, er is meer dan genoeg te ontdekken en te beleven. En dat deden we dan ook.

Toen we eenmaal terug in de trein naar Hanoi zaten, vonden we het jammer dat we niet langer konden blijven in Hanoi om meer te zien van het Noorden van Vietnam. Onze gids leverde ons af bij mijn vriend Son

Later, toen we aan boord van het vliegtuig terug naar Amsterdam zaten, planden we reeds een langer verblijf terug in Hanoi en natuurlijk moest daarbij ook Halong Bay bij zijn.

Dank je hartelijk mijnheer Oyn , dank je Footprint voor deze heerlijke dagen en tot onze volgende trip naar Vietnam.

21.12.2009 Fred Vorstenbosch

?

Mongolie sneeuwzeker rond de Kerr tenten

WINTER sport IN MONGOLIË en moonboots.

Ook in Mongolie kan je wintersporten!

Het is inmiddels een paar jaar geleden dat ik in Mongolië geweest ben. Ik ging er in winter en in de zomer heen om de Mongoolse reisorganisatie AR Mongol Travel : http://www.armongoltravel.com/menu.html te gaan assisteren in hun toerisme vragen. Die zijn nu allen opgelost en de firma werkt buitengewoon en levert allerlei soorten van reizen in Mongolie.. U kunt bij hem terecht voor zowel de zomer - als wintervakanties.

Natuurlijk heb ik op internet ook leuke verhalen over mijn bezoek in de zomer staan.

Toen ik er in de winter heen ging, was het mij bekend dat het wel eens heel erg koud zou zijn en dat was het dan ook. Min 40 graden Celsius scheen een erg normale temperatuur te zijn.

In het zonnetje was het best heel goed uit te houden. In de schaduw daar in tegen, was het best veel frisser. Ik had me speciaal voor die gelegenheid voorzien van extra dikke winterkleding en natuurlijk, omdat er gegarandeerd overal sneeuw lag, ook mijn fel gekleurde snowboots meegenomen.

Wat me heel erg opviel was dat wel de buitentemperatuur min 40 graden aangaf, maar dat er geen enkele auto te vinden was waarvan de autoruiten bevroren waren. Dus geen ijskrabben, terwijl ik voor ieder van mijn Mongoolse vrienden vanuit Nederland onder meer een ijskrabber had meegenomen. Jammer maar helaas!.

Gedurende de week werd er op het kantoor te Ulanbataar hard gewerkt. Ik gaf trainingen voor het verkooppersoneel en ook voor de reisleiding. De opkomst was zeer groot. Voornamelijk vrouwen treden op als reisleidster, tenzij het met de jacht op bijvoorbeeld wolven te maken had dan worden de mannen reisleider. Overigens viel het mij op dat de, met name jongere vrouwen niet op hun mondje waren gevallen en vaak ook de baas waren, dit in tegenstelling tot de oudere vrouwen.. Vroeger was de man de baas en dat is hij nog steeds wanneer we over de Kerr dorpen praten die ver van de buitenwereld zijn gelegen. Overigens Mongolië is zeker zo groot als Canada en in Mongolië wonen slechts een paar miljoen mensen waarvan de meerderheid in de hoofdstad Ulanbataar.

Na de hele week hard gewerkt te hebben, was er vrije tijd. Besloten was om af te reizen naar een van Kerr tenten dorpjes, waar wintersport in veel facetten tot de mogelijkheden behoort. Op de rivieren, gegarandeerd ijszeker, kon men een soort van sleetje rijden of voor diegenen die schaatsen hebben, was er natuurlijk de mogelijkheid om te gaan schaatsen. In het Kerr kamp, waar heel veel sneeuw lag, dacht ik iets heel normaals te doen, namelijk mijn moonboots aan te trekken. Ik had de lachers direct op mijn hand. Er werd gevraagd wat voor aparte (stomme) laarzen ik aanhad. Dus ik ging verklaren dat ik deze wel meer gebruikt in sneeuwgebieden. Ik heb fel gekleurde snowboots en die vielen dan ook direct op bij de Mongolen die op smalle leren laarzen, gemaakt van het materiaal die ze zelf voorhanden in de natuur hebben, liepen. Ik zag er, ook naar hun mening niet uit, maar wat kon ik doen, ik had geen Mongoolse laarzen. Ik ben ze gedurende het sneeuwweekend in en rond de Kerr tent toch maar blijven gebruiken. Er werd een soort van polo sneeuwpolo gespeeld, al zittend op de Mongoolse paardjes of op steppe dromedarissen. Een vermakelijk gezicht. De kinderen bouwden sneeuwforten, sleetje rijdend achter de paarden aangeboden, bood heel veel plezier. Kortom je kunt geweldig veel lol hebben in winters Mongolië.

En voor het eten en drinken hoeft u geen zorgen te maken. Ik kon in mijn winterse Kerr tent natuurlijk genoeg Wodka krijgen. Heeft u liever bier. Het Mongoolse bier is geweldig lekker en zelf in het Kerr dorp was er Heineken bier te koop.

Wilt U naar een sneeuwzekere en ijszekere winters land, dan zou u bijvoorbeeld Mongolië kunnen overdenken. Heeft u vragen over wat Mongolië in de winter (of zomer) de vakantiemens te bieden heeft, neem dan contact op met de directeur van de bovengenoemde reisorganisatie. Zijn naam is Batjargal.

17.11.2009

 

?

Volgende pagina »

Laatste foto's

Laatste foto's
Laatste foto's
Laatste foto's
Laatste foto's
Laatste foto's
Reisverhalen foto's

Laatste reacties

Meer reacties

Blijf op de hoogte!

Laat je e-mail achter en ik stuur je een mailtje als ik een nieuw verhaal of nieuwe foto's op de site heb gezet.

E-mail adres: